काठमाडौं । बेलायती सरकारले बालबालिकाको सामाजिक सञ्जाल प्रयोग र विद्यालयमा मोबाइल फोनविरुद्ध कडा कदम चाल्ने घोषणा गरेको छ। यही जनवरी १९ जारी गरिएको एक प्रेस विज्ञप्तिमा बेलायती सरकारले बालबालिकाको स्वास्थ्य र सिकाइ सुधार गर्ने उद्देश्यले दुई प्रमुख निर्णयको रुपरेखा प्रस्तुत गरेको छ।
पहिलो– विद्यालयहरुमा मोबाइल फोनको सम्बन्धमा थप कडाइ हुनेछ। सरकारले स्पष्ट रुपमा भनेको छ कि विद्यालयहरु फोनमुक्त हुनुपर्छ। जसको अर्थ बालबालिकाले कक्षा, विश्राम, खाजाको समयमा वा अन्य कुनै पनि समयमा फोन प्रयोग गर्नु हुँदैन। धेरैजसो विद्यालयहरुमा पहिले नै फोन नीति छ तर अब अफस्टेड (विद्यालयहरुको निरीक्षण गर्ने सरकारी निकाय) ले प्रत्येक निरीक्षणको समयमा नीति उचित रुपमा लागू भइरहेको छ कि छैन भनेर जाँच गर्नेछ।
संघर्ष गरिरहेका विद्यालयहरुले विशेष सहयोग प्राप्त गर्नेछन्। शिक्षा सचिव ब्रिजेट फिलिप्सनले भने कि विद्यालयहरुमा मोबाइल फोनलाई अनुमति छैन। कुनै बहाना छैन।
सामाजिक सञ्जाल प्रतिक्रिया मागियो
दोस्रो र प्रमुख कदम सामाजिक सञ्जालको सम्बन्धमा हो। बेलायती सरकारले एक प्रमुख परामर्श (जनमत माग्ने कार्यक्रम) सुरु गर्दैछ। यसले बालबालिकाहरुको सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्नको लागि उपयुक्त न्यूनतम उमेरको जाँच गर्नेछ। अस्ट्रेलियामा जस्तै निश्चित उमेर (जस्तै १६ वर्ष) मुनिका बालबालिकाका लागि सामाजिक सञ्जाल पूर्ण रुपमा प्रतिबन्धित गर्नुपर्छ कि पर्दैन भन्ने कुरा पनि विचार गरिँदैछ।
सोध्नुपर्ने प्रश्नहरु
- झुट बोलेर खाताहरु सिर्जना गर्नबाट बालबालिकाहरुलाई रोक्न उमेर प्रमाणीकरण कसरी अझ सटीक हुन सक्छ ?
- के हालको डिजिटल उमेर सीमा (डिजिटल सहमतिको युग) धेरै कम छ ?
- के सामाजिक सञ्जाल एपहरुले अनन्त स्क्रोलिङ, स्ट्रिक्स, आदि जस्ता लत लाग्ने सुविधाहरुलाई असक्षम वा सीमित गर्नुपर्छ ?
- अभिभावकहरुले कसरी थप मद्दत गर्न सक्छन्। जस्तै– सरल अभिभावकीय नियन्त्रण वा स्क्रिन समय दिशानिर्देशहरु?
प्रविधि सचिव लिज केन्डलले भने कि अनलाइन सुरक्षा ऐनले पहिले नै धेरै राम्रो हासिल गरिसकेको भए पनि अभिभावकहरु चिन्तित छन्। त्यसैले थप कारबाही आवश्यक छ। सरकारले देशभर बैठकहरु आयोजना गर्नेछ जहाँ आमाबाबु, बालबालिका र जनताका सदस्यहरुले आफ्नो विचार साझा गर्नेछन्। यस प्रश्नको जवाफ गर्मीसम्ममा उपलब्ध हुनेछ।
यो किनभने बेलायती सरकारले अत्यधिक स्क्रिन समयले बालबालिकाको सिकाइ, एकाग्रता, मित्रता र मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पारिरहेको छ भन्ने कुरा बुझेको छ। ५ देखि १६ वर्ष उमेरका बालबालिकाका अभिभावकका लागि नयाँ स्क्रिन समय दिशानिर्देशहरु पनि चाँडै जारी गरिनेछ। –एजेन्सी
