काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प रुसी तेल खरिदकर्तामाथि थप ट्यारिफ लगाउने धम्की दिएका छन्।
राष्ट्रपति ट्रम्पले आइतबार रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँगको शान्ति वार्ताको ढिलो प्रक्रियाबाट आफू चिन्तित भएको बताएका थिए। उनले युक्रेनसँगको युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयासमा रुसले अवरोध गरिरहेको महसुस भएमा रुसी तेल खरिदकर्तामाथि थप ट्यारिफ लगाउने धम्की दिएका हुन्। ट्रम्पले भने, ‘रुसबाट तेल किन्नेले अमेरिकामा व्यापार गर्न पाउने छैन। सबै प्रकारका रुसी तेलमा २५ देखि ५० प्रतिशत शुल्क लाग्नेछ।
ट्रम्पले पनि अप्रिल २ बाट भारतलगायत विश्वका सबै देशमा पारस्परिक कर लगाउने भएका छन्। अर्थात् जुन देशले अमेरिकी सामानमा जति कर लगाए पनि ट्रम्पले आफ्नो सामानमा सोही कर लगाउनेछन्।
रुस भारतको प्रमुख तेल आपूर्तिकर्ता हो। भारतको रिफाइनिङ क्षेत्रका स्रोतहरुले भनेका छन् कि ट्रम्पले आफ्नो चेतावनीमा काम गरे वा नगरेमा भारतलाई छुट दिने सम्भावना छ कि छैन भन्ने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन।
कमोडिटी मार्केट एनालिटिक्स फर्म केप्लरको तथ्यांकअनुसार भारतको रुसी तेल आयात मार्चको पहिलो २१ दिनमा औसत १८.५ लाख ब्यारेल प्रतिदिन (बीपीडी) भएको छ। जुन फेब्रुअरीमा १४.७ लाख ब्यारेल र जनवरीमा १६.४ लाख ब्यारेल प्रतिदिनको तुलनामा धेरै हो।
यदि रुसी तेलको मूल्य ट्यारिफको कारण बढ्यो भने यसले विश्वव्यापी तेलको मूल्य बढाउन सक्छ। भारतले अपेक्षाकृत सस्तो मूल्यमा रुसी तेल पाउँछ र ट्यारिफ भारतका लागि ठूलो झटका हुनेछ।
भारत सरकार र रिफाइनर्सले प्रतिबन्ध लगाएको कुनै पनि तेल नकिन्ने बताइसकेका छन्। अमेरिकी प्रतिबन्धका कारण भारतले वर्षौंदेखि इरानबाट कच्चा तेल किनेको छैन। अमेरिकाले केही तेल कम्पनीहरुलाई प्रतिबन्धबाट छुट दिएको छ र त्यसमार्फत भारतले केही मात्रामा भेनेजुएलाको तेल खरिद गरिरहेको छ।
विश्लेषकहरुका अनुसार ट्रम्पको नयाँ ट्यारिफ धम्कीले तेलको मूल्यमा कुनै प्रभाव पार्दैन। यदि अमेरिकाले रुसी तेल खरिदकर्तामाथि कर लगाउने दिशामा अघि बढ्यो भने भारतीय रिफाइनरीहरुले रुसी कच्चा तेल खरिद गर्न बन्द गर्नुपर्ने उनीहरुको सुझाव छ।
यस्तो अवस्थामा भारतका रिफाइनरीहरु इराक, साउदी अरेबिया र संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) जस्ता मध्यपूर्वमा आफ्ना परम्परागत आपूर्तिकर्तामा फर्किनेछन्।
ग्लोबल फर्म यूबीएस विश्लेषक जियोभन्नी स्टानोभोका अनुसार ट्यारिफ चेतावनीले तेल आपूर्तिमा खतरा बढाउँछ। –एजेन्सी
