काठमाडौं । प्रविधि क्षेत्रको बादशाह मानिने गुगलले हालै एउटा पत्याउनै नसकिने तथ्य सार्वजनिक गरेको छ। गुगलमा अहिले ७५ प्रतिशतभन्दा बढी नयाँ सफ्टवेयर कोड आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) ले लेखिरहेको छ। यो खबर सार्वजनिक भएपछि विश्वभरका सफ्टवेयर इन्जिनियरहरुमाझ एउटा बहस सुरु भएको छः ‘के अब मानिसले कोडिङ गर्ने युग सकिएको हो ?’
विशेषगरी नेपा जस्तो देश, जहाँ हजारौँ युवाहरु विदेशी कम्पनीका लागि ‘रिमोट’ काम गरेर डलर भित्र्याइरहेका छन्, त्यहाँ यो वैश्विक परिवर्तनले ठूलो धक्का दिन सक्छ। यो केवल एउटा प्राविधिक समाचारमात्र नभएर यो हाम्रो अर्थतन्त्र र शिक्षा प्रणालीलाई झस्काउने एउटा ‘डिजिटल भुइँचालो’ हो।
कोडिङको बदलिँदो स्वरुपः अब ‘टाइप’ होइन ‘गाइड’ गर्ने पालो
केही वर्षअघिसम्म डेभलपरको काम दिनभर किबोर्डमा घोरिएर कोड टाइप गर्थे। तर, अब गुगल र मेटाजस्ता कम्पनीहरुको तथ्यांकले भन्छ कि अबको काम कोड लेख्नु नभएर एआईले लेखेको कोडलाई जाँच गर्नु र दिशा–निर्देश दिनु हो। नेपाली आईटी कम्पनीहरु जस्तै– लिपफ्रग र आईएमएस सफ्टवेयरले पनि अहिले ‘अमेजन क्यू’ र ‘को–पाइलट’ जस्ता एआई औजारहरु प्रयोग गर्न थालिसकेका छन्।
यसले गर्दा पहिले हप्तौँ लाग्ने प्रोजेक्टहरु अब केही दिनमै तयार हुन थालेका छन्। ललितपुरमा कार्यरत एक डेभलपर ममता चौधरीको अनुभवमा एआईले गर्दा काममा आत्मनिर्भरता त बढेको छ तर आफ्नै दिमागी चिन्तन भने विस्तारै घट्दै गएको आभास हुन्छ।
नेपाली युवाका लागि चुनौतीः जुनियर डेभलपरको बजार जोखिममा
एआईको यो लहरले सबैभन्दा ठूलो संकट ‘जुनियर डेभलपर’ वा भर्खरै कलेज सकेका विद्यार्थीलाई पर्न सक्छ। पहिले साना र आधारभूत कोडिङका लागि विदेशी कम्पनीहरुले नेपाली युवालाई रोजगारी दिन्थे। अब त्यो काम एआईले नै सित्तैमा वा निकै कम खर्चमा गरिदिन्छ। यदि हाम्रा नयाँ ग्य्राजुएटहरुले केवल आधारभूत कोडिङ मात्र जानेका छन् र एआईलाई चलाउन जान्दैनन् भने उनीहरुले बजारमा ठाउँ पाउन मुस्किल हुनेछ।
अवसरको नयाँ ढोकाः ‘प्रम्प्ट इन्जिनियर’ र ‘एआई इन्टिग्रेसन’
चुनौतीसँगै एआईले नेपाली युवाका लागि नयाँ बाटो पनि खोलेको छ। अब ‘कोड लेख्न सक्ने’ भन्दा पनि ‘एआईलाई राम्रोसँग सोध्न सक्ने’ (प्रम्प्ट इन्जिनियरिङ) क्षमता भएका व्यक्तिको माग बढ्दैछ। अर्कोतर्फ एआईले कोडिङ सरल बनाइदिएपछि अब कम्प्युटर इन्जिनियरिङ नपढेका तर राम्रो लोजिक भएका गाउँका युवाहरुले पनि डिजिटल अर्थतन्त्रमा जोडिने मौका पाएका छन्।
नेपाली डेभलपरहरुले अब आफूलाई केवल ‘कोडर’ बाट ‘सिस्टम आर्किटेक्ट’ मा बदल्नुपर्ने बेला आएको छ। एआईले कोड लेख्ला तर कुन सफ्टवेयरले मानिसको कुन समस्या हल गर्छ भन्ने कुरा सोच्ने काम अझै पनि मानिसकै हातमा छ।
नीतिगत द्वन्द्वः ‘कक्षामा बन्देज, बजारमा अनिवार्य’
नेपालको शिक्षा प्रणालीमा अहिले एउटा अनौठो विरोधाभास देखिएको छ। केही विश्वविद्यालयहरुले परीक्षामा एआई प्रयोग गर्न कडाइका साथ बन्देज लगाएका छन्। जब कि बजारमा जाँदा एआई नचलाउने व्यक्तिले जागिर नै नपाउने अवस्था छ। ‘कक्षामा एआई गलत तर बजारमा अनिवार्य’ भन्ने यो दोधारे अवस्थाले नेपाली विद्यार्थीहरुलाई अन्यौलमा पारेको छ।
नेपाल सरकारले ‘राष्ट्रिय एआई नीति’ त ल्याएको छ तर यसलाई केवल कागजमा मात्र सीमित नराखी विद्यालयको पाठ्यक्रम र उद्योगको आवश्यकतासँग जोड्नुपर्ने टड्कारो आवश्यकता छ।
गुगलले सुरु गरेको यो ७५ प्रतिशतको ट्रेन्डले एउटा कुरा प्रस्ट पारेको छ कि अबको संसारमा प्रविधि जान्नुमात्र पर्याप्त छैन। प्रविधिसँगै आफूलाई अपडेट गरिरहनु अनिवार्य छ। नेपाली डेभलपरहरुका लागि यो एआई युग कि त ‘सुपरपावर’ बन्ने मौका हो कि त ‘बेरोजगार’ बन्ने खतरा। हामी कुन बाटो रोज्छौँ, त्यो हाम्रो आजको तयारीमा भर पर्छ।
