काठमाडौं । जेनजी आन्दोलनका क्रममा भाटभटेनीजस्ता व्यवसायमा भएको विनाश केवल भौतिक क्षति मात्र होइन यो नेपालको भविष्यमाथि लागेको गम्भीर चोटको प्रतीक हो। सडकमा जलेका गाडी र भत्किएका भवनले रोजगारी गुमाएका हजारौँ मानिसको कथा र लगानीको सुरक्षामाथि उठेका प्रश्नहरुलाई प्रतिविम्बित गर्दछ।
यो घटनाले समाजलाई एउटा ऐना देखाएको छ कि हाम्रो अगाडि रोजगारी, लगानी र व्यावसायिक विश्वासका तीन ठूला चुनौती देखिएका छन्।
रोजगारीमाथि गहिरो चोट
भाटभटेनी, सीजी डिजिटल पार्क र होटल हिल्टनजस्ता ठूला व्यावसायिक प्रतिष्ठानमा भएको आगजनी र लुटपाटले एकै झट्कामा हजारौँको रोजगारी खोसेको छ। यस्ता व्यवसायले हजारौँ मानिसलाई प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रुपमा रोजगार दिएका थिए। एकै रातमा उनीहरुको आयस्रोत बन्द भएको छ।
यो आन्दोलनले नेपालको बेरोजगारी समस्यालाई अझ गहिराइमा पुर्याएको छ। जसले युवालाई विदेश पलायन हुन थप बाध्य बनाउनेछ। व्यवसायहरु ध्वस्त हुँदा ती ठाउँमा काम गर्ने व्यवस्थापक, कर्मचारी र सुरक्षाकर्मीमात्र होइन ती व्यवसायमा सामान आपूर्ति गर्ने साना किसान, उत्पादक र सेवाप्रदायक पनि प्रभावित भएका छन्।
लगानीमा अनिश्चितताको बादल
आन्दोलनले नेपालको लगानीको वातावरणमा गम्भीर असर पारेको छ। भाटभटेनीजस्तो प्रतिष्ठित र सफल व्यवसायमा भएको आक्रमणले स्वदेशी र विदेशी दुवै लगानीकर्तालाई गहिरो चिन्तामा पारेको छ। लगानीकर्ताले सबैभन्दा पहिले आफ्नो पुँजीको सुरक्षा खोज्छन्।
जबसम्म सरकारले निजी सम्पत्तिको सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्न सक्दैन तबसम्म लगानीको वातावरणमा ठूलो शंका उत्पन्न हुनेछ। यसले गर्दा नयाँ उद्योग र व्यवसाय खुल्ने सम्भावना घट्दै जानेछ। विज्ञहरुका अनुसार यो घटनाले विदेशी लगानीकर्तालाई नेपाल असुरक्षित बजार हो भन्ने सन्देश दिएको छ। जसको असर वर्षौंसम्म देखिन सक्छ।
व्यावसायिक विश्वास पुनर्स्थापनाको चुनौती
यो आन्दोलनको सबैभन्दा ठूलो चुनौती भनेको व्यवसायीहरुको सरकार र राज्यको सुरक्षा संयन्त्रमाथिको विश्वास पुनर्स्थापना गर्नु हो। आन्दोलनको क्षतिपूर्तिभन्दा पनि भविष्यमा यस्ता घटना नदोहोरिने सुनिश्चितता व्यवसायीहरुले खोजेका छन्। यसका लागि सरकारले आर्थिक पुनरुत्थानको ठोस योजना ल्याउनुका साथै कानुनको शासन र सुशासनको प्रत्याभूति दिनु आवश्यक छ।
यदि सरकार र निजी क्षेत्रबीचको सहकार्य बलियो भएन भने नेपालको अर्थतन्त्र अझ कमजोर हुन सक्छ। जेनजी आन्दोलन एउटा चेतावनी हो। जसले हाम्रो समाज र व्यवस्थालाई सुधार्ने अवसर दिएको छ। यदि यसबाट पाठ सिक्न सकेनौँ भने भविष्य अझ कठिन हुने निश्चित छ।
