काठमाडौं । विश्वका विभिन्न भागहरुमा विश्वव्यापी तनाव र चलिरहेको द्वन्द्वहरुको बीचमा वैज्ञानिकहरुले डुम्सडे क्लकलाई मध्यरातको नजिक पनि सारेका छन्। यो मानवता खतरनाक रुपमा विपत्तिको नजिक पुगेको संकेत हो।
वैज्ञानिकहरुले डुम्सडे क्लकलाई मध्यरातभन्दा ८५ सेकेन्ड अगाडि राखेका छन्। जुन यसको ८० वर्षको इतिहासमा सबैभन्दा नजिक हो। बुलेटिन अफ एटोमिक साइन्टिस्ट्सले मंगलबार यो घोषणा गरेको हो। वैज्ञानिकहरुले आणविक युद्धको खतरा र कृत्रिम बुद्धिमत्तालाई द्रुत रुपमा अगाडि बढाउने डर खतरनाक बिन्दुमा पुगेको बताएका छन्।
मानवतासँग कम समय
वासिंगटन डीसीमा घडी चार सेकेन्ड अगाडि अपडेट गरिएपछि बुलेटिन अफ एटोमिक साइन्टिस्ट्सकी अध्यक्ष एलेक्जेन्ड्रा बेलले भनिन्, ‘डुम्सडे घडीको सन्देश स्पष्ट हुन सक्दैन। विपत्तिको खतरा बढ्दैछ, सहयोग घट्दैछ र हामीसँग समय सकिएको छ।
आणविक हतियारको बढ्दो खतरा
अध्यक्ष बेलका अनुसार परिवर्तन आवश्यक र सम्भव दुवै छ। ‘तर, विश्व समुदायले आफ्ना नेताहरुबाट तत्काल कारबाहीको माग गर्नुपर्छ’, बेलले भनिन्, ‘बुलेटिनको विज्ञान र सुरक्षा बोर्ड विश्वास गर्दछ कि मानवताले हामी सबैलाई खतरामा पार्ने प्रमुख खतराहरुमा प्रगति गरेको छैन। त्यसैले हामी घडीलाई अगाडि बढाइरहेका छौँ। आणविक हतियार, जलवायु परिवर्तन, र हानिकारक प्रविधिहरुबाट हामीले सामना गर्ने खतराहरु सबै बढ्दै छन्। प्रत्येक सेकेन्ड बहुमूल्य छ र हामी समयको अभावमा दौडिरहेका छौँ। यो एक कठोर वास्तविकता हो।’
विज्ञान र सुरक्षा बोर्डका अध्यक्ष डेनियल होल्जले विभाजित संसारले सम्पूर्ण मानवतालाई अझ कमजोर बनाउन सक्ने चेतावनी दिए। बोर्डले भन्यो, ‘विश्वका प्रमुख शक्तिहरु बढी आक्रामक र शत्रुतापूर्ण हुँदै गइरहेका छन्। जसले गर्दा कठिनाइले जितेका विश्वव्यापी सम्झौताहरु भंग हुँदै गइरहेका छन्। यसले अस्तित्वको लागि खतरा बढाइरहेको छ।’
होल्जले चेतावनी दिँदै भने, ‘यदि परिस्थिति परिवर्तन भएन भने विपत्तिको सम्भावना बढ्नेछ।’
डुम्सडे क्लक के हो ?
डुम्सडे क्लक मानव निर्मित विपत्तिका कारण मानवता आफैँलाई नष्ट गर्न कति नजिक छ भनेर संसारलाई बताउने प्रतीकात्मक तरिका हो। मध्यरातले पृथ्वी अब मानव बस्न योग्य नहुने बिन्दुलाई चिह्न लगाउँछ। यदि घडी मध्यरातको नजिक पुग्यो भने यसको अर्थ मानवता आफ्नै विनाशको नजिक पुग्दैछ भन्ने हो।
गत वर्ष वैज्ञानिकहरुले यो घडीलाई मध्यरातबाट ८९ सेकेन्ड टाढा राखेका थिए। मंगलबार यसलाई थप ४ सेकेन्डले घटाइएको थियो। शीतयुद्धको अन्त्यमा सन् १९९१ मा घडीका सुईहरु सबैभन्दा टाढा राखिएको थियो। –एजेन्सी
