काठमाडौं । दक्षिण कोरियाको प्रसिद्ध विश्वविद्यालय काइस्टका वैज्ञानिकहरुले क्यान्सर उपचारको इतिहासमा एउटा नयाँ र आशालाग्दो अध्याय सुरु गरेका छन्।
परम्परागत रुपमा क्यान्सरका कोषहरुलाई ‘शत्रू’ मानेर केमोथेरापी वा विकिरणमार्फत नष्ट गर्ने प्रयास गरिन्छ। जसले शरीरका स्वस्थ अंगहरुमा पनि गम्भीर क्षति पुर्याउँछ। तर, प्रोफेसर क्वाङ–ह्युन चोको नेतृत्वमा रहेको अनुसन्धान टोलीले क्यान्सर कोषहरुलाई नमारेरै तिनलाई पुनः स्वस्थ कोषमा परिणत गर्ने अर्थात् ‘रिप्रोग्रामिङ’ गर्ने प्रविधि सफलतापूर्वक विकास गरेको छ। यो खोजले क्यान्सरलाई शरीरबाट निर्मूल पार्नुपर्ने रोगभन्दा पनि सुधार्न सकिने एउटा प्राविधिक त्रुटिको रुपमा व्याख्या गरेको छ।
कोषको बिग्रिएको सफ्टवेयर र सुधारको विधि
वैज्ञानिकहरुका अनुसार क्यान्सर कोषहरु वास्तवमा कुनै बाहिरी घातक तत्व नभएर हाम्रा आफ्नै स्वस्थ कोषहरु हुन्। जसले आफ्नो सही बाटो वा निर्देशन गुमाएका हुन्छन्। यसलाई कम्प्युटरको सफ्टवेयरमा आउने एउटा ‘ग्लिच’ वा प्राविधिक गडबडीसँग तुलना गर्न सकिन्छ। जसका कारण कोषहरुले अनियन्त्रित रुपमा विभाजित हुन थाल्छन्।
दक्षिण कोरियाली टोलीले ‘डिजिटल ट्विन’ नामक अत्याधुनिक कम्प्युटर मोडलको सहायताले कोषको भित्री संरचनाको अध्ययन गरी त्यस्तो एउटा ‘स्विच’ पत्ता लगाएको छ। जसले यो गडबडीलाई ठीक गर्न सक्छ।
‘एसईटीडीबी१’ नामक यो प्रोटिन स्विचलाई बन्द गरिदिँदा अत्यन्तै आक्रामक मानिने छालाको क्यान्सर (मेलानोमा)का कोषहरुले आफ्नो पुरानो स्वरुप सम्झिएका छन् र पुनः सामान्य एवं स्वस्थ कोषका रुपमा काम गर्न थालेका छन्।
केमोथेरापीको पीडाबाट मुक्ति र कोमल उपचारको सम्भावना
यो नयाँ प्रविधिको सबैभन्दा ठूलो सबल पक्ष यसको ‘कोमल उपचार’ पद्धति हो। वर्तमान समयमा क्यान्सरको उपचारका क्रममा बिरामीले कपाल झर्ने, अत्यधिक थकान महसुस हुने र शरीरका अन्य स्वस्थ अंगहरुमा असर पर्नेजस्ता कष्टकर साइड इफेक्टहरु भोग्नुपर्छ। तर, कोषलाई पुनः प्रोग्रामिङ गर्ने यो विधिमा क्यान्सर कोषलाई मार्नुको सट्टा सुधार्ने हुनाले शरीरको बाँकी भागमा निकै कम क्षति पुग्छ। यसले क्यान्सर उपचारलाई थप मानवीय र सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
यो प्रविधिले शरीरको आफ्नै रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतालाई पनि सक्रिय बनाउँछ। जसले गर्दा क्यान्सर फेरि बल्झिने खतरा कम हुन्छ।
नेपालका लागि सान्दर्भिकता र भविष्यको चुनौती
नेपालजस्ता देशका लागि यो प्रविधि भविष्यमा एउटा ठूलो राहात बन्न सक्छ। त्यहाँ क्यान्सरको ढिलो पहिचान र महँगो एवं कष्टकर उपचारका कारण धेरैले ज्यान गुमाउनु परिरहेको छ। यदि यो प्रविधि पूर्ण रुपमा सफल भएमा यसले महँगा मेसिन र जटिल शल्यक्रियाको आवश्यकतालाई घटाउन सक्छ। यद्यपि, यो अनुसन्धान अहिले प्रारम्भिक परीक्षणकै चरणमा रहेको हुनाले मानिसमा यसको व्यापक प्रयोग हुन अझै केही वर्ष लाग्न सक्छ।
वैज्ञानिकहरु अहिले यो प्रविधिलाई छाला र ठूलो आन्द्राको क्यान्सरबाहेक अन्य प्रकारका क्यान्सरहरुमा पनि परीक्षण गर्ने तयारीमा जुटेका छन्।
विश्वव्यापी क्यान्सर उपचारमा नयाँ दृष्टिकोण
यो खोजले क्यान्सरलाई हेर्ने विश्वव्यापी दृष्टिकोणमै परिवर्तन ल्याइदिएको छ। क्यान्सरलाई नष्टै गर्नुपर्ने रोगको सट्टा सुधार्न सकिने एउटा ‘जैविक गल्ती’ का रुपमा लिइनु आफैँमा एउटा क्रान्तिकारी सोच हो।
काइस्टका वैज्ञानिकहरुको यो सफलताले भविष्यमा क्यान्सरलाई एक साधारण र निको पार्न सकिने अवस्थामा पुर्याउने विश्वास गरिएको छ। अहिले विश्वभरका क्यान्सर विशेषज्ञहरुले यस अनुसन्धानलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन् र यसले आगामी दशकमा मानव स्वास्थ्यको क्षेत्रमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
