काठमाडौं । रुसी वैज्ञानिकहरुले अन्टार्कटिकाको जमेको बरफमुनि तेलको विशाल भण्डार पत्ता लगाएको दाबी गरेका छन्। रुसी वैज्ञानिकहरुको अनुमान छ कि वेडेल सागरमुनि ५११ अर्ब ब्यारेल तेलको विशाल भण्डार लुकेको छ।
यो ‘कालो सुनको खजाना’को खोजले अन्टार्कटिक सन्धि र ऊर्जाका लागि भविष्यको प्रतिस्पर्धाका बारेमा नयाँ प्रश्न र आशंकाहरु खडा गरेको छ। विज्ञहरु भन्छन्, ‘रुसको यो खोजले क्षेत्रको भूराजनीतिमा नयाँ हलचल ल्याउन सक्छ। विश्वका प्रमुख शक्तिहरुबीच यहाँ शक्ति संघर्ष देख्न सकिन्छ।’
न्युज विकमा प्रकाशित समाचरअनुसार रुसी अनुसन्धानकर्ताहरुले रिपोर्ट गरेका छन् कि अन्टार्कटिकाको जमेको सतहमुनि लगभग ५११ अर्ब ब्यारेल तेल छ। यो विश्वको सबैभन्दा ठूलो ज्ञात अवस्थित भण्डारभन्दा बढी हो। यो पछिल्लो ५० वर्षमा उत्तरी सागरको उत्पादनभन्दा दसगुणा बढी र साउदी अरेबियाको ज्ञात तेल भण्डारको दोब्बर हो। हालैका वर्षहरुमा रुसी वैज्ञानिक अभियानहरुको क्रममा यो खोज प्रकाशमा आएको हो।
तेलको यो विशाल भण्डार वेडेल सागरमा अवस्थित छ। यो एउटा त्यस्तो क्षेत्र हो, जुन बेलायतले अन्टार्कटिकामा आफ्नो क्षेत्रीय हितको अंशका रुपमा दाबी गर्छ। यो क्षेत्र अन्टार्कटिकाको ‘ब्रिटिस भाग’ भित्र अवस्थित छ, जसमा अर्जेन्टिना र चिलीको पनि आफ्नो क्षेत्रीय दाबी छ। यस्तो अवस्थामा यस क्षेत्रमा लामो समयदेखि भूराजनीतिक उलझन रहेको छ। अब रुसको बढ्दो उपस्थिति र तेलको विशाल भण्डारको खोजले यसलाई अझ बढाएको छ।
यो सम्पूर्ण बहसको केन्द्र १९५९ को अन्टार्कटिक सन्धि बनिरहेको छ। यो सन्धिले यस महादेशलाई शान्तिपूर्ण वैज्ञानिक अनुसन्धानका लागि तोकेको छ र सैन्य गतिविधि वा स्रोतहरुको शोषणलाई निषेध गर्दछ। अमेरिका, बेलायतलगायत धेरै देशले अन्टार्कटिकालाई ‘आर्थिक लुटपाट’ बाट जोगाउन यो सन्धि तयार पारेका थिए। धेरै विज्ञहरुले रुसको हालैको हस्तक्षेपलाई सन्धिको उल्लंघन र अनुसन्धानको नाममा क्षेत्रको शोषणका रुपमा हेरिरहेका छन्।
अन्टार्कटिकामा तेल खोजको रुसको दाबी यस्तो समयमा आएको हो, जब युक्रेन युद्धका कारण पश्चिमी देशहरुसँग मस्कोको सम्बन्ध खराब चरणमा छ। यो द्वन्द्वले पश्चिमाहरुको डरलाई बढाएको छ कि मस्कोले आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्न र भविष्यमा ऊर्जा आपूर्ति सुरक्षित गर्न अन्टार्कटिका प्रयोग गर्न सक्छ।
चीनले पाँचौँ अन्टार्कटिक अनुसन्धान आधार स्थापना गरेर भ्रम थपेको छ। बेइजिङ र मस्कोबीचको बढ्दो साझेदारीले पश्चिमलाई पहिले नै चिन्तित बनाइरहेको छ। धेरै विश्लेषकहरुले अनुमान गरिरहेका छन् कि रुस र चीनले दशकौंदेखि अन्टार्कटिकालाई प्रतिबन्धित गर्ने शक्तिहरुलाई चुनौती दिन सक्छन्, जसले आफ्नो महत्वाकांक्षालाई समर्थन गर्दछ। –एजेन्सी
