काठमाडौं । पछिल्लो समयमा विश्वव्यापी रुपमा राजनीतिक अशान्ति र दंगाहरु चिन्ताजनक रुपमा बढ्दै गएका छन्। विज्ञहरुले यो अशान्ति सन् २०२६ मा अघिल्ला वर्षहरुको तुलनामा अझ गम्भीर हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। यसले बीमा उद्योग र ठूला व्यावसायिक संस्थाहरुलाई अर्बौं डलरको जोखिम निम्त्याउन सक्छ।
वार्रिस्के मेपलक्रफ्टका विज्ञ टोर्बजर्न सोल्टभेडका अनुसार यो जोखिमलाई सम्बोधन गर्न बीमा कम्पनीहरुले बीमालेखहरुको पुनः परीक्षण गर्नुपर्छ र सुरक्षा व्यवस्था बलियो बनाउनुपर्छ। बढ्दो राजनीतिक अशान्तिका कारण बीमा कम्पनीहरुले अब सतर्क दृष्टिकोण अपनाइरहेका छन्। धेरैले सामान्य बीमालेखीहरुबाट नागरिक अशान्ति, हडताल, दंगा र नागरिक अशान्तिको जोखिम हटाइरहेका छन् वा प्रिमियम दरहरु उल्लेखनीय रुपमा बढाइरहेका छन्।
यसले मध्यम र ठूला व्यवसायहरुलाई महत्वपूर्ण वित्तीय जोखिमहरुको सामना गर्ने सम्भावना सिर्जना गरेको छ। एलायन्स रिस्क ब्यारोमिटर २०२६ ले राजनीतिक हिंसालाई वर्तमान विश्वको शीर्ष विश्वव्यापी जोखिमहरुमध्ये एकका रुपमा पहिचान गरेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय जोखिम अनुसन्धान फर्म भेरिस्क मेपलक्रफ्टको नागरिक अशान्ति सूचकांकअनुसार नागरिक अशान्तिका ६ कारणहरु पहिचान गरिएको छ। यसमा तीव्र राजनीतिक ध्रुवीकरण र वैचारिक विभाजन, बढ्दो जीवनयापन लागत र आर्थिक संकट, सामाजिक सञ्जालमार्फत जनमतको द्रुत गठन र विरोधको प्रसार र जलवायु परिवर्तन र युद्धका कारण उत्पन्न अनिश्चितता समावेश छन्।
हाउडिन रिका अनुसार सन् २०१३ मा दंगा वा अशान्तिसँग सम्बन्धित बीमा दाबीहरु न्यूनतम थिए। यद्यपि, सन् २०२० र २०२४ को बीचमा यी घाटाहरु बढेर ८ अर्ब डलरभन्दा बढी पुग्यो।
जर्ज फ्लोयडको मृत्युको कारण सन् २०२० मा संयुक्त राज्य अमेरिकामा भएको विरोध प्रदर्शनबाट बीमा गरिएको क्षति २ अर्ब डलर नाघेको थियो। त्यसअघि सन् २०१९ मा मेट्रो भाडा वृद्धिलाई लिएर चिलीमा भएको दंगाले ३ अर्ब डलरको सम्पत्ति क्षति पुर्याएको थियो। सन् २०२१ मा दक्षिण अफ्रिकामा राजनीतिक अशान्तिले १.७ अर्ब डलरको क्षति पुर्याएको थियो।
नेपालमा करिब ६ महिनाअघि भएको जेनजी आन्दोलनका क्रममा पौने २४ अर्ब रुपैयाँ बढीको बीमाकृत सम्पत्ति क्षति भएको भन्दै बीमा दाबी परेको छ। – एजेन्सीको सहयोगमा
