काठमाडौं । विश्वका सुरक्षित देशको सूचीमा नेपालले सुधार गरेको छ।
इन्स्टिच्युट फर इकोनोमिक्स एन्ड पिस (आईईपी)ले वर्ष २०२५ तयार गरेको ग्लोबल पिस इन्डेक्स (जीपीआई)मा नेपाल सुरक्षित देशको सूचीमा ४ स्थान माथि उक्लिँदै ७६ स्थानमा रहेको छ। वर्ष २०२४ मा नेपाल यो सूचीमा ८० औँ स्थानमा रहेको छ।
छिमेकी मुलुक भारत यस सूचीमा शीर्ष १०० देशभित्र पर्न पनि असफल भएको छ। जीपीआई इन्डेक्समा भारत ११५ औं स्थानमा छ।
आइसल्यान्डले फेरि एकपटक विश्वको सबैभन्दा शान्तिपूर्ण र सुरक्षित देश बनेको छ। यो देशले यसको लामो समयदेखिको प्रभुत्वलाई देखाउँछ।
आइसल्यान्डले २००८ देखि लगातार शीर्ष स्थान हासिल गर्न सफल भएको छ। यो सूचीमा १६३ स्वतन्त्र देश र क्षेत्र समावेश गरिएका छन्। यी विश्व जनसंख्याको ९९.७ प्रतिशत प्रतिनिधित्व गर्छन्।
यो इन्डेक्सले तीन मापदण्डका आधारमा शान्तिको मूल्यांकन गर्दछ– सामाजिक सुरक्षा, चलिरहेको घरेलु वा अन्तर्राष्ट्रिय विवाद र सैन्यीकरण। वर्ष २०२५ मा आइसल्याण्डले तीनवटै क्षेत्रमा उच्चतम स्थान हासिल गरेको छ। यो घोषणाका कारण कम अपराध दर, बलियो सामाजिक विश्वास र सेनाको अभाव हो।
विश्वव्यापी शान्ति वरियतामा आइसल्यान्डपछि आयरल्यान्ड, न्युजिल्यान्ड, फिनल्यान्ड, अस्ट्रिया, स्विट्जरल्यान्ड, सिंगापुर, पोर्चुगल, डेनमार्क र स्लोभेनिया छन्। यी देशलाई विश्वको शीर्ष १० सबैभन्दा शान्तिपूर्ण देशका रुपमा घोषणा गरिएको छ। युरोप व्यापक अर्थमा शान्तिपूर्ण देशको सूचीमा शीर्ष स्थानमा छ।
उपसहारा अफ्रिका र मध्यपूर्व सबैभन्दा कम शान्तिपूर्ण देशमध्ये छन्। रुस, युक्रेन, सुडान, कंगो र यमन सूचकांकको सबैभन्दा तल छन्। एकै समयमा, दक्षिण अफ्रिकामा पनि शान्तिमा उल्लेखनीय गिरावट रेकर्ड गरिएको छ। बंगलादेश र पाकिस्तान जस्ता देशमा नागरिक अशान्ति र दमनका कारण गिरावट आएको छ।
विश्वमा द्वन्द्वको संख्या दोस्रो विश्वयुद्ध पछि उच्चतम स्तरमा पुगेको छ। यस वर्ष मात्र तीनवटा द्वन्द्व भड्किएका छन्।
