काठमाडौं । तपाइँको हातमा एउटा सानो धुलो छ, त्यो पनि केवल एक ग्राम। यदि यो विस्फोट भयो भने निस्कने ऊर्जाले चार हिरोशिमा आकारको परमाणु बमबराबरको विस्फोट सिर्जना गर्नेछ। अनि यसको मूल्य ? प्रतिग्राम लगभग ६२.५ ट्रिलियन अमेरिकी डलर।
यसलाई भनिन्छ एन्टिम्याटर
हाम्रो सम्पूर्ण ब्रह्मान्ड सामान्य पदार्थबाट बनेको छ। मानिस, हावा, पानी, ढुंगा, सूर्य, सबै कुरा। एन्टिम्याटर पदार्थको ठीक विपरीत रुप हो। सामान्य इलेक्ट्रोनमा ऋणात्मक (−) चार्ज हुन्छ; एन्टी–इलेक्ट्रोन (पोजिट्रोन) मा सकारात्मक (+) चार्ज हुन्छ। सामान्य प्रोटोनमा सकारात्मक (+) चार्ज हुन्छ; एन्टी–प्रोटोनमा ऋणात्मक (−) हुन्छ। जब यी दुई मिल्छन्, द्रव्यमानको १००% शुद्ध ऊर्जामा परिणत हुन्छ। खरानी छैन, धुवाँ छैन, केवल तीव्र प्रकाश र ताप।
अहिलेसम्म कति एन्टिम्याटर उत्पादन भएको छ ?
सन् १९९५ देखि २०२५ सम्म विश्वभरका सबै प्रयोगले संयुक्त रुपमा लगभग १० न्यानोग्राम (०.००००००००१ ग्राम) एन्टिम्याटर उत्पादन गरेका छन्। यति धेरैले एक सेकेन्डको लागि पनि बत्ती बाल्ने थिएन। तैपनि यसको उत्पादनमा अर्बाैं रुपैयाँ खर्च गरिएको छ।
यो कहाँ उत्पादन गरिन्छ ?
- सीईआरएन (स्विट्जरल्यान्ड–फ्रान्स सीमा): विश्वको सबैभन्दा ठूलो मेसिन एलएचसी (२७ किलोमिटर लामो गोलाकार सुरुङ)।
- अमेरिकामा फर्मिलाब।
- जर्मनीमा जीएसआई हेल्महोल्ट्ज सेन्टर।
यी स्थानमा कणहरु प्रकाशको गतिको ९९.९९९% मा तीव्र हुन्छन् र एकअर्कासँग ठोक्किन्छन्। टक्करहरुले छोटो क्षणका लागि एन्टिम्याटर कणहरु सिर्जना गर्दछ।
यसलाई कसरी राखिएको छ ?
एन्टिम्याटरलाई केही पनि छुने अनुमति दिन सकिँदैन। अन्यथा यो तुरुन्तै विस्फोट हुनेछ। त्यसैले यसलाई अत्यन्तै चिसो राखिएको छ। लगभग −२७३ डिग्री सेल्सियस (निरपेक्ष शून्यको नजिक)।
यसलाई शक्तिशाली चुम्बकीय र विद्युतीय क्षेत्र (पेनिङ ट्र्याप) प्रयोग गरेर हावामा तैरिरहन्छ। कुनै पनि कण भित्ताहरुसँग ठोक्किँदैन भनेर सुनिश्चित गर्न यसलाई प्रति सेकेन्ड लाखौँ पटक जाँच गरिन्छ।
सन् २०११ मा सीईआरएनले १६ मिनेट ४० सेकेन्डसम्म ३०९ एन्टी–हाइड्रोजन परमाणुलाई जीवित राख्ने विश्व कीर्तिमान कायम गर्यो।
भविष्यमा के हुन सक्छ ?
अन्तरिक्ष यात्रामा क्रान्तिः आज मंगल ग्रहमा यात्रा गर्न ७–९ महिना लाग्छ। एन्टीमेटर रकेटहरु केवल १ महिनामा मंगल ग्रहमा पुग्न सक्छन् र अन्य ताराहरु केही वर्षमा। नासाले गणना गर्छ कि केवल १० मिलिग्राम एन्टीमेटरले सम्पूर्ण अन्तरिक्ष यानलाई प्लुटोमा ऊर्जा दिन सक्छ।
शक्तिको अक्षय स्रोतः १ ग्राम एन्टीमेटर+१ ग्राम सामान्य पदार्थ=४३ किलोटन टीएनटीबराबर ऊर्जा। यसको अर्थ केवल १ ग्रामले सम्पूर्ण देशलाई १०–१२ दिनसम्म शक्ति दिन सक्छ।
क्यान्सर उपचारः पीईटी स्क्यानहरुले पहिले नै थोरै मात्रामा पोजिट्रोन (एन्टि–इलेक्ट्रोन) प्रयोग गर्दछ। भविष्यमा एन्टी–प्रोटोनहरु क्यान्सर कोषहरुलाई अझ सटीक रुपमा लक्षित गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ।
किन यति महँगो ?
१ ग्राम उत्पादन गर्न एलएचसीले १० लाख वर्षसम्म निरन्तर चल्नुपर्नेछ। प्रयोगको एक सेकेन्डमा लाखौँ रुपैयाँ खर्च हुन्छ। अहिलेसम्म उत्पादन भएकोमा अर्बाैं डलर खर्च भएको छ। आज एन्टिम्याटर केवल प्रयोगशाला सम्पत्ति हो। तर, भोलि यसले मानव सभ्यतालाई रुपान्तरण गर्न सक्छ। जुन दिन हामी यसलाई सस्तो र सुरक्षित रुपमा उत्पादन र भण्डारण गर्न सक्छौँ तब ऊर्जा साँच्चै निःशुल्क हुनेछ। त्यसपछि सुन वा हीरामात्र नभएर सानो बोतलमा तैरिरहेको चम्किलो एन्टिम्याटर संसारको सबैभन्दा बहुमूल्य खजाना हुनेछ।
