काठमाडौं। इरानसँगको युद्ध लम्बिँदै जाँदा र कतारमा प्राकृतिक ग्यास समस्या कायमै रहँदा एसियाको सेमी–कन्डक्टरका लागि हिलियम आपूर्तिको जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय रेटिङ एजेन्सी फिच रेटिङ्सले यस्तो चेतावनी दिएको हो। ‘यदि हिलियम आपूर्ति अभावले इन्भेन्टरी बफरहरु नाघ्यो भने क्रेडिट जोखिम बढ्नेछ। जसले गर्दा उच्च सोर्सिङ लागत, कार्यपुँजी आवश्यकताहरु बढ्नेछ र उत्पादनलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता हुनेछ’, फिचले भनेको छ।
फिचले कतारमा ग्यास संकटले सेमी–कन्डक्टर निर्माण र मेडिकल इमेजिङमा प्रयोग हुने प्राकृतिक ग्यास उत्पादन, हिलियमको आपूर्तिलाई प्रतिबन्धित गरिरहेको र सावधानीपूर्वक खरिदले यो दबाबलाई थपिरहेको उल्लेख गरेको छ। ‘सञ्चालन प्रभाव निहीत देखिन्छ’, फिचले भन्यो, ‘प्रमुख ताइवानी चिप निर्माताहरुले सञ्चालन सामान्य रहेको र इन्भेन्टरी तथा आपूर्तिहरु व्यवस्थित रहेको बताएका छन्।’
फिचले ताइवानको आर्थिक मामिला मन्त्रालयले मार्च र अप्रिलका लागि २२ तरल प्राकृतिक ग्यास कार्गोहरु निर्धारित गरिएको र घरेलु तेल, कोइला तथा ग्यास इन्भेन्टरीहरु कानुनी सुरक्षा स्तरभन्दा माथि रहेको उल्लेख गरेको छ। ‘जसको अर्थ तत्काल ग्यास आपूर्ति समस्याहरु छैन’, फिचले भनेको छ, ‘मध्यपूर्वको द्वन्द्वलाई ताइवानको सेमी–कन्डक्टर क्षेत्रका लागि नियन्त्रणयोग्य जोखिमका रुपमा हेरिन्छ। यदि अवरोधहरु जारी रहे र पुनःपूर्ति चक्रहरु व्यवस्थापन गर्न गाह्रो बनायो भने मध्यम अवधिको जोखिमहरु रहन्छन्।’
द्वन्द्वको समयले क्रेडिट प्रभाव निर्धारण गर्नेछ। कतारका सुविधाहरु पुनः सुरु भए पनि हिलियम अभाव चाँडै समाप्त नहुन सक्छ। कतारका ऊर्जामन्त्री भन्छन्, ‘द्वन्द्व समाप्त भएपछि सामान्य डेलिभरीहरु पुनः सुरु हुन हप्तादेखि महिना लाग्न सक्छ। यो ढिलाइले ढुवानी तालिका र सम्झौता विनियोजनका लागि क्याच–अप अवधि बढाउन सक्छ।’
प्रमुख एसियाली चिप निर्माताहरुले पहिले नै हिलियम इन्भेन्टरी मूल्यांकनहरु सञ्चालन गरिसकेका छन्। फिचका अनुसार क्षेत्रीय एक्सपोजरहरु उल्लेखनीय रुपमा भिन्न हुन्छन् र आपूर्ति तनाव पहिले कहाँ महसुस हुनेछ भनेर निर्धारण गर्छन्। ‘दक्षिण कोरिया सबैभन्दा कमजोर देशहरुमध्ये एक देखिन्छ’, फिचले भनेको छ, ‘किनकि यसले सन् २०२५ मा कतारबाट यसको हिलियम आयातको लगभग ६४.७ प्रतिशत प्राप्त गरेको थियो।’
ताइवानले समान जोखिमहरुको सामना गरिरहेको छ। किनकि ताइवान आफ्नो अधिकांश हिलियम आपूर्तिका लागि कतारमा निर्भर छ। चाँडै अर्को स्रोत खोज्न गाह्रो छ र उच्च मूल्यको अमेरिकी आपूर्तिहरु सम्भावित विकल्प हुन सक्छ।
यसको विपरीत जापानको हिलियम आपूर्ति धेरै स्थिर छ। यो देशले आफ्नो आपूर्तिको लगभग आधा अमेरिकाबाट र २८ प्रतिशतदेखि ३३ प्रतिशतसम्म कतारबाट ल्याउँछ। यसले अमेरिका र जापान दुवैमा इन्भेन्टरीहरु पनि राख्छ। जसले विविध सोर्सिङ र इन्भेन्टरी स्थितिले अवरोधहरुको जोखिमलाई कसरी कम गर्न सक्छ भनेर देखाउँछ।
यद्यपि फिचले लागत दबाबलाई दोस्रो–अर्डर मुद्दाका रुपमा चित्रण गरेको छ। फर्मले भन्यो, ‘यदि समस्या लामो समयसम्म रह्यो भने यो महत्वपूर्ण हुनेछ।’
गम्भीर अभावको अवस्थामा हिलियमको मूल्य ५० प्रतिशतदेखि २०० प्रतिशतसम्म बढ्न सक्छ। जब कि सम्झौता मूल्यहरु सामान्यतया बढी स्थिर हुन्छन् तर पुनः वार्तामा २० प्रतिशतदेखि ४० प्रतिशतसम्म बढ्न सक्छ। यद्यपि, ठूला उत्पादकहरुका लागि बेचेको सामानको कुल लागतमा प्रभाव न्यूनतम हुनुपर्छ। किनकि हिलियमले सामान्यतया उत्पादन लागतको लगभग ०.५ प्रतिशतदेखि १ प्रतिशतसम्म ओगटेको हुन्छ।
फिचले सञ्चालन चिन्ताहरु क्रेडिटसँग सम्बन्धित रहेको उल्लेख गरेको छ। ‘यदि सीमित प्रवाहहरु बफरहरु समाप्त गर्न पर्याप्त लामो समयसम्म रह्यो भने सायद लगभग ६ हप्ता भन्दा लामो समयसम्म निर्माताहरुले उच्च खरिद लागत, बढ्दो कार्यपुँजी आवश्यकता र आय अस्थिरताको सामना गर्न सक्छन्’, फिचले भन्यो, ‘यसले अधिक गम्भीर अवस्थामा उत्पादन पुनः तालिका बनाउन वा उच्च मूल्य उत्पादनलाई प्राथमिकता दिन बाध्य पार्न सक्छ।’
यसको विपरीत आपूर्ति अभावले चिप मूल्यहरु बढाउन र मार्जिनलाई समर्थन गर्न सक्छ। प्रभावलाई कम गर्न र दीर्घकालीन अवरोधहरुमा लचिलोपन प्रदान गर्न सक्छ। –एजेन्सी
