काठमाडौं । आजकल लगभग हरेक स्मार्टफोनमा लिथियम–आयन ब्याट्री हुन्छ। त्यसैले यो प्रश्न प्रायः उठ्छ– ‘के फोनलाई सधैँ १००% मा चार्ज गर्नु उचित हुन्छ वा ८०% मा चार्ज गर्न बन्द गर्नुपर्छ ?’
सामाजिक सञ्जालमा यसबारे धेरै दाबी गरिन्छ। तर सत्य के हो ? यदि तपाइँ आफ्नो फोनको ब्याट्री लामो समयसम्म राम्रो अवस्थामा रहोस् भन्ने चाहनुहुन्छ भने चार्ज गर्ने तरिकामात्र नभएर केही साना बानीहरुले पनि ठूलो फरक पार्न सक्छन्।
के १००% मा चार्ज गर्नु गलत हो ?
सरल जबाफ छैन। फोनलाई १००% मा चार्ज गर्नु गलत होइन र यसले ब्याट्री विस्फोट हुने वा तुरुन्तै क्षति पुर्याउने जोखिम पैदा गर्दैन। आज लगभग सबै स्मार्टफोनमा ब्याट्री फुल भएपछि चार्जिङ नियन्त्रण गर्ने प्रविधि छ। यसको अर्थ फोनले १००% देखाइसकेपछि पनि यसले ब्याट्रीलाई बढी चार्ज गर्दैन।
यद्यपि, विशेषगरी तातो वातावरणमा तपाइँको फोनलाई दैनिक धेरै घन्टा १००% चार्जमा छोड्दा ब्याट्रीको आयु बिस्तारै घट्न सक्छ। यो ब्याट्रीमा थप दबाब र गर्मीका कारणले हो।
८०% सम्म चार्ज गर्नु किन सिफारिस गरिन्छ ?
ब्याट्री विज्ञहरु विश्वास गर्छन् कि लिथियम–आयन ब्याट्रीहरु २०% र ८०% बीचमा सबैभन्दा सहज हुन्छन्। यही कारणले गर्दा धेरै कम्पनीहरुले अब आफ्नो फोनमा चार्ज सीमा, ब्याट्री सुरक्षा र अनुकूलित चार्जिङजस्ता फिचर प्रदान गरिरहेका छन्।
उदाहरणका लागि एप्पलले आफ्नो आईफोनमा ८०% देखि १००% सम्म चार्जिङ सीमा छनौट गर्ने विकल्प प्रदान गर्दछ। कम्पनी भन्छ कि यसले लामो समयसम्म ब्याट्रीको आयु सुधार गर्न मद्दत गर्न सक्छ।
के तपाइँले सधैँ ८०% सम्म चार्ज गर्नुपर्छ ?
आवश्यक छैन। यदि तपाइँले प्रत्येक दुई वा तीन वर्षमा नयाँ फोन किन्नुहुन्छ भने १००% सम्म चार्ज गर्नेबारेमा धेरै चिन्ता लिनु पर्दैन। तर, यदि तपाईं आफ्नो फोन चार देखि पाँच वर्षसम्म प्रयोग गर्न चाहनुहुन्छ भने यसलाई ८०% वा ८५% सम्म चार्ज राख्नु ब्याट्री स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन सक्छ।
सबैभन्दा बढी क्षति केले गर्छ ?
तातोलाई ब्याट्रीहरुको सबैभन्दा ठूलो शत्रु मानिन्छ। चार्ज गर्दा तपाइँको फोनलाई धेरै तताउँदा, घाममा छोड्दा वा चार्ज गर्दा भारी खेल खेल्दा ब्याट्रीमा द्रुत क्षति हुन सक्छ। तपाइँको फोन खस्दा वा ब्याट्रीमा असर पर्दा पनि विस्फोट हुने जोखिम हुन्छ। बारम्बार ब्याट्री ०% मा खेर जानु पनि नराम्रो बानी मानिन्छ। २०% को आसपास पुगेपछि तपाइँको फोन चार्ज गर्नु राम्रो हुन्छ।
के रातभरि चार्जमा छोड्नु सही हो ?
यदि तपाइँको फोन नयाँ छ भने यसमा सामान्यतया अनुकूलित वा अनुकूली चार्जिङजस्ता फिचरहरु हुन्छन्। यी फिचरले तपाइँको दैनिक बानीहरु बुझ्छन्, केही समयका लागि चार्जिङ रोक्छन् र आवश्यक पर्दा मात्र यसलाई १००% मा ल्याउँछन्। फलस्वरुप रातभरि चार्जिङ पहिलेको भन्दा कम चिन्ताको विषय हो।
उत्तम तरिका के हो ?
यदि तपाइँलाई दिनभरि बढी ब्याट्री लाइफ चाहिन्छ भने तपाइँको फोनलाई १००% मा चार्ज गर्नु पूर्ण रुपमा ठीक छ। यद्यपि, यदि तपाइँको प्राथमिकता लामो ब्याट्री लाइफ हो र ८०% चार्ज दिनका लागि पर्याप्त छ भने चार्ज सीमा वा ब्याट्री सुरक्षाजस्ता फिचर प्रयोग गर्नु राम्रो विकल्प हुन सक्छ।
सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा तपाइँको फोनलाई ८०% वा १००% चार्ज गर्ने होइन, बरु अत्यधिक तातो हुनबाट जोगाउन, राम्रो गुणस्तरको चार्जर प्रयोग गर्नुहोस् र ब्याट्री बारम्बार खेर जानबाट जोगाउनुहोस्। यी बानीले तपाइँको स्मार्टफोनको ब्याट्रीलाई लामो समयसम्म राम्रो अवस्थामा राख्न मद्दत गर्नेछ। –एजेन्सी
