काठमाडौं । प्रविधिको संसारमा अहिलेको सबैभन्दा ठूलो ‘युद्ध’ भनेको मानव आकारको रोबोट कसले बनाउँछ भन्ने हो। जहाँ टेस्ला आफ्नो ‘अप्टिमस’ रोबोटको हार्डवेयरमा केन्द्रित छ र एप्पलको रोबोटिक्स योजनाको चर्चा छ, त्यहीबेला मेटा प्लाटफर्मले विल्कुलै फरक रणनीति लिएर आएको छ। मेटाले रोबोट आफैँ बनाउनुभन्दा पनि रोबोटलाई चलाउने ए्आई सफ्टवेयर प्लेटफर्म विकास गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ।
किन सफ्टवेयर नै मुख्य चुनौती ? एन्ड्रोइडको बाटोमा मेटा
मेटाका सीटीओ एन्ड्रयू बोजवर्थका अनुसार रोबोटिक्सको बाटोमा सबैभन्दा ठूलो अवरोध भनेको सफ्टवेयर हो। मेटाले यही कुरालाई बुझेर गुगलले मोबाइलको क्षेत्रमा एन्ड्रोइड इकोसिस्टम विकास गरेजस्तै रोबोटिक्सका लागि पनि एक बलियो एआई सफ्टवेयर प्लेटफर्म बनाउने लक्ष्य राखेको छ।
रणनीतिः मेटाले ‘मेटोबट’ नामक प्रोटोटाइप रोबोट तयार गरेको छ। तर, यसको मुख्य आम्दानी स्रोत भनेको यही एआई सफ्टवेयर लाइसेन्समा हुनेछ। जुन जुनसुकै रोबोटिक्स निर्माताले पनि प्रयोग गर्न सक्नेछन्।
फाइदाः यो ‘प्लेटफर्म–पहिलो’ रणनीतिले मेटालाई महँगो हार्डवेयर उत्पादन गर्ने र त्यसको बिक्री नहुँदा हुने जोखिमबाट बचाउँछ।
यो दृष्टिकोण मेटाको भर्चुअल रियालिटीमा गरिएको ठूलो लगानीबाट सिकेको पाठजस्तै हो। जहाँ हार्डवेयर बिक्रीभन्दा सफ्टवेयर र एआईको मूल्य बढी थियो।
दिमागमा ‘विश्व मोडेल’: मानिसजस्तै बुझ्ने रोबोट
मेटाको रोबोटिक्स प्लेटफर्मको मुख्य आधार एउटा ‘विश्व मोडेल’ हो। जुन रोबोटको दिमागका रुपमा काम गर्छ।
कार्यक्षमताः यो एआई मोडलले जटिल भौतिक वातावरणहरुलाई व्याख्या गर्न र वास्तविक भौतिक विज्ञानको नक्कल गर्न सक्छ। उदाहरणका लागि यसले घरजस्तो अव्यवस्थित वातावरणमा मानिसजस्तै वस्तुहरुलाई सावधानीपूर्वक ह्यान्डल गर्न वा गतिशील रुपमा नेभिगेट गर्न सक्छ।
उन्नत सेन्सर एकीकरणः मेटाले एलआईडीएआर, क्यामेरा र अल्ट्रासोनिक प्रणालीहरुलाई मेसिन लर्निङ र सुदृढीकरण शिक्षा एल्गोरिदमसँग जोडेको छ। यसले रोबोटलाई तत्कालै वरपरको वातावरण नक्साङ्कन गर्न र द्रुत निर्णय लिन सक्षम बनाउँछ। जुन परम्परागत रोबोटिक प्रणालीभन्दा निकै उन्नत छ।
प्रतिस्पर्धा र लगानीको दौड
मेटाले यो महत्वाकांक्षी लक्ष्य हासिल गर्न विशाल लगानी गरेको छ। कम्पनीले सन् २०२५ मा एआई पूर्वाधारमा ४६० देखि ४६५ अर्ब लगानी गर्ने योजना बनाएको छ। यस लगानीको एक अंश रोबोटिक्स कार्यक्रमको लागि छुट्याइएको छ।
टिम विस्तारः मेटाले एआई, रोबोटिक्स, हार्डवेयर र सफ्टवेयरका विशेषज्ञहरुलाई सक्रिय रुपमा भर्ना गरिरहेको छ। यसको पूर्वाधारमा हजारौं जीपीयू र एआई एक्सेलेटरहरु समावेश छन्। जसले अत्याधुनिक एआई मोडलहरुलाई तालिम दिन सहयोग पुर्याउँछ।
पाइलट डिप्लोयमेन्टः प्रतिस्पर्धालाई चिर्दै मेटाले जर्मनीको ‘सर्कस एसई’सँग साझेदारी गरी आफ्नो पहिलो सीए–१ स्वायत्त रोबोट सेप्टेम्बर २०२५ मा म्युनिख कार्यालयमा तैनाथ गरेको छ।
मेटाको यो व्यापक रणनीति एआई बुद्धिमत्तालाई भौतिक संसारमा ल्याउने कम्पनीको ठूलो दृष्टिको हिस्सा हो। यसले रोबोटिक्समा निर्भर उद्योग—घरहरुको सरसफाइदेखि जटिल औद्योगिक स्वचालनसम्ममा नवप्रवर्तनलाई गति दिने लक्ष्य राखेको छ। क्वालकमजस्तै मेटा पनि चिप्स वा हार्डवेयरमा नभई सफ्टवेयर इकोसिस्टममा प्रभुत्व जमाउने दौडमा अगाडि बढेको छ।
