काठमाडौं । बंगलादेश नेसनल इन्स्योरेन्स कम्पनीले सन् २०२२ मा ३१ करोड टाका (स्थानीय मुद्रा) हिनामिना गर्यो। नियामक बीमा विकास तथा नियामक प्राधिकरण (आईडीआरए)ले विशेष लेखापरीक्षण प्रतिवेदनमा यस हिनामिनाका लागि केवल ५ लाख टाकामात्रै जरिवाना लगाएको थियो।
यद्यपि, कम्पनीलाई हिनामिना गरिएको रकम कम्पनीको कोषमा जम्मा गर्न निर्देशन दिइएको थिएन। यसबाहेक आईडीआरएले हिनामिना गरिएको भ्याट र करको पैसा प्रिमियमसहित सरकारी कोषमा जम्मा गर्न कुनै निर्देशन जारी गरेको थिएन।
यसका साथै कम्पनीमाथि ९.७३ करोड टाका बढी खर्च गरेकोमा ५ लाख टाका जरिवाना लगाइएको थियो। यद्यपि, कम्पनीलाई बढी खर्चको नाममा पैसा हिनामिना गरिएको हो कि होइन भन्ने बारेमा थप अनुसन्धान नगरी जरिवाना लगाएर अवैध खर्चको आरोपबाट मुक्त गरिएको थियो।
आईडीआरएले अगस्ट २६ मा उक्त कम्पनीलाई पत्र पठाएको थियो। कम्पनीले सन् १९९६ मा देशको बीमा बजारमा आफ्नो व्यवसाय सुरु गरेको थियो। यो सन् २०१६ मा शेयर बजारमा सूचीबद्ध भएको थियो।
कम्पनीको सञ्चालक समितिमा मेघना समूहका मालिक मुस्तफा कमलको परिवार समावेश छ। उनी कम्पनीको अध्यक्ष छन्।
मुस्तफाकी श्रीमती ब्युटी अख्तर, उनका तीन छोरी तहमिना मुस्तफा, तन्जिमा मुस्तफा र तस्नीम मुस्तफा, उनका छोरा तन्वीर मुस्तफा र उनका पति तैफ बिन युसुफ पनि कम्पनीको सञ्चालक समितिमा छन्। कम्पनी मुख्यतया मुस्तफा र उनको परिवारबाट सञ्चालित छ।
मुस्तफा परिवारसँग कम्पनीको १ करोड ६७ लाख २८ हजार ३३४ कित्ता शेयर छ। जुन कम्पनीको कुल शेयरको ३७.८० प्रतिशत हिस्सा हो।
कसरी ३१ करोड टाकाबराबरको प्रिमियम भयो हिनामिना ?
विशेष लेखापरीक्षण प्रतिवेदनअनुसार बंगलादेश नेसनल इन्स्योरेन्सको वित्तीय विवरणमा सन् २०२२ को कुल प्रिमियम आय ९० करोड ५४ लाख टाका देखाइएको थियो। यद्यपि, बैंक विवरणअनुसार सन् २०२२ मा कम्पनीको तीन बैंक खातामा कुल निक्षेप १२१ करोड ७१ लाख टाका थियो।
यसअनुसार कम्पनीले वित्तीय विवरणमा रिपोर्ट नगरी ३१ करोड १७ लाख टाकाबराबरको प्रिमियम आय हिनामिना गरेको थियो।
आईडीआरएले यस जालझेलका लागि कम्पनीलाई ५ लाख टाका जरिवाना गरेको छ। यो जरिवाना बीमा ऐन, २०१० को धारा १३० अन्तर्गत लगाइएको थियो।
यद्यपि, कम्पनीले प्रिमियम आय खुद प्रिमियम र पोलिसीका आधारमा देखाइएको बताउँछ। कुल प्रिमियम बैंकमा जम्मा गरिन्छ। यसमा भ्याट, स्ट्याम्प ड्युटी, निक्षेप प्रिमियम, फिर्ता, चेक अनादर, आदि समावेश छन्।
कम्पनीले गत वर्ष प्राप्त अग्रिम प्रिमियम, संकलन र चेक अनादर पनि ३ बैंक खातामा जम्मा गरिएको दाबी गरेको छ। यी तीन क्षेत्रमा कम्पनीको कुल बैंक निक्षेप २० करोड ८२ लाख टाकाबराबर छ।
आईडीआरएले समीक्षा निवेदन स्वीकार नगरेको र ५ लाख टाका जरिवाना लगाए पनि कम्पनीको पर्याप्त अग्रिम प्रिमियम, अघिल्लो वर्षको संकलन र चेक अनादर प्राप्तिमा कुनै थप अनुसन्धान वा विशेष कारबाही गरेन। यसबाहेक, आईडीआरएले ३१ करोड १७ लाख टाकाको हिनामिना गरिएको प्रिमियम कम्पनीको कोषमा जम्मा गर्न आदेश दिएको छैन।
त्यस्तै आईडीआरएले हिनामिना गरिएको भ्याट र करको पैसा, प्रिमियमसँगै सरकारी कोषमा जम्मा गर्न कुनै निर्देशन जारी गरेको छैन।
कम्पनीका अनियमितता
सन् २०२२ मा बंगलादेश नेसनल इन्स्योरेन्सको व्यवस्थापन खर्चका लागि स्वीकृति ३० करोड ७० लाख टाका थियो। कम्पनीले यस खातामा ४० करोड ४४ लाख टाका खर्च गर्यो। यस खातामा कम्पनीले तोकिएको सीमाभन्दा ९ करोड ७३ लाख टाका बढी खर्च गर्यो। जुन गैरकानुनी हो।
विशेष लेखापरीक्षण प्रतिवेदनमा फेला परेको अनियमितताका लागि आईडीआरएले कम्पनीलाई ५लाख टाका जरिवाना लगाएको छ। अर्को शब्दमा आईडीआरएले कम्पनीलाई ९ करोड ७३ टाकाको अवैध खर्चको आरोपबाट मुक्त गरेको छ।
यद्यपि, आईडीआरएले यो पैसा अतिरिक्त खर्चको आडमा हिनामिना गरिएको थियो कि थिएन भन्ने बारे थप अनुसन्धानको निर्देशन दिएको छैन।
अर्कोतर्फ ४२ वटा पोलिसी मुद्दामा विशेष लेखापरीक्षण प्रतिवेदनले कम्पनीले ट्यारिफ दर उल्लंघन खुलेको छ। कम्पनीले बीमा ऐन, २०१० को धारा १७ को उल्लंघन गर्दै ती पोलिसी जारी गरेको थियो। नियामकले यस उल्लंघनका लागि कम्पनीलाई १ लाख टाका जरिवाना लगाएर यो आरोपबाट मुक्त गरेको थियो।
यसबाहेक आईडीआरएले बीमा ऐनको उल्लंघन गर्दै बीमा दाबी भुक्तानीमा ढिलाइ गरेर ग्राहकलाई दुःख दिएकोमा कम्पनीलाई १ लाख टाका जरिवाना लगाएको थियो। यद्यपि, कम्पनीको समीक्षा याचिकाको जबाफमा आईडीआरएले जरिवाना माफ गर्यो। (स्रोतः इन्स्योरेन्स न्युज बीडी)
