काठमाडौं । इजरायल र इरानबीचको द्वन्द्व गहिरिँदै गइरहेको छ। दुवै देशले एकअर्काको तेल स्रोत र रिफाइनरीहरुलाई निसाना बनाएका छन्।
इरानले शनिबार इजरायलको उत्तरी तटीय सहर हाइफामा धेरै ब्यालिस्टिक मिसाइलहरु प्रहार गरेको थियो। हाइफामा धेरै इजरायली तेल रिफाइनरीहरु छन्। इजरायलले पनि इरानका धेरै तेल तथा ग्यास क्षेत्रहरु र रिफाइनरीहरुमा पनि आक्रमण गरिसकेको छ।
मिडिया रिपोर्टहरुका अनुसार इरानमा धेरै रिफाइनरीहरु र तेल तथा ग्यास क्षेत्रहरुमा आगो लागेको छ। यसले सोमबार कच्चा तेलको मूल्यमा ठूलो उछाल ल्याउन सक्ने विश्वास गरिएको छ। यो पछिल्लो २० वर्षमा एक दिनमा सबैभन्दा ठूलो उछाल हुन सक्छ।
यसअघि शुक्रबार तेल बजारमा ठूलो हलचल भएको थियो। जेपी मोर्गनका अनुसार यदि मध्य पूर्वमा तनाव अझ बढ्यो भने तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १२० डलरसम्म पुग्न सक्छ। इरानबाट तेल आपूर्तिमा गम्भीर अवरोध आउन सक्छ। यसले तेलको मूल्यमा धेरै तीव्र उछाल ल्याउन सक्छ। यो वृद्धि क्रमिक रुपमा हुने छैन तर अचानक हुनेछ। गत शुक्रबारको कारोबारका क्रममा ब्रेन्ट क्रुडको फ्युचर्स मूल्य प्रतिब्यारेल लगभग ९ प्रतिशतले बढेर ७५.३६ डलर पुगेको थियो।
इरानको साउथ पार्स ग्यास फिल्डमा इजरायली आक्रमणपछि उत्पादन रोकिएको छ। यसले दैनिक १२ मिलियन घनमिटर ग्यास उत्पादन गर्छ। त्यस्तै इजरायली आक्रमणका कारण पश्चिमी तेहरानको शाहरान तेल फिल्डमा आगो लागेको छ। इजरायलले तेहरानका दुई तेल डिपोमा आक्रमण गरेको र तिनीहरु आगोमा छन्।
इरानले विश्वको सबैभन्दा ठूलो ग्यास फिल्डमा उत्पादन आंशिक रुपमा प्रभावित भएको जनाएको छ। इरानका धेरै तेल रिफाइनरीहरुमा आगो लागेको छ। इरानले दैनिक ३३ लाख ब्यारेल कच्चा तेल उत्पादन गर्छ। जुन विश्वव्यापी आपूर्तिको ३.५ प्रतिशत हो।
जेपी मोर्गनका अनुसार इरानमाथिको आक्रमणले तेलको मूल्य प्रतिब्यारल १२० डलरसम्म पुग्न सक्छ। यसले विश्वव्यापी रुपमा महँगी बढ्ने जोखिम निम्त्याउँछ।
अमेरिकामा उपभोक्ता मूल्य सूचकांक मुद्रास्फीति ५ प्रतिशत पुग्न सक्छ। त्यस्तै भारतमा पेट्रोल र डिजेलको मूल्य पनि बढ्न सक्छ। यदि यस्तो भयो भने केन्द्रीय बैंकहरुले मुद्रास्फीति कम गर्ने उपायहरु रोक्नुपर्ने हुन सक्छ। फेडरल रिजर्भ र आरबीआईले पनि ब्याजदर घटाउने सम्भावनामा पुनर्विचार गर्नुपर्ने हुन सक्छ। –एजेन्सी
