काठमाडौं । पश्चिम अफ्रिकाको कोट डी आइभोरमा एउटा विशाल सुन भण्डार भेटिएको छ। जुन देशको उत्तरपूर्वी भाग डोरोपोमा जमिनमुनि रहेको छ।
अहिलेसम्म यो भण्डारका बारेमा केवल कुराकानी मात्र भएको थियो। तर, चाँडै यो वास्तविकतामा परिणत हुनेवाला छ।
हालै जारी अर्थ डट कमको प्रतिवेदनअनुसार यो सुन खानी १०० टनभन्दा बढी सुन भण्डारले भरिएको छ। यसको खानी उत्खननको योजना बनाइएको छ र सन् २०२६ बाट सुरु हुने अपेक्षा गरिएको छ। अधिकारीहरुले आशा व्यक्त गरेका छन् कि खानीबाट सुनको पहिलो उत्पादन सन् २०२८ मा सुरु हुनेछ।
खानी सुरु भएसँगै हजारौँ मानिसहरुलाई प्रत्यक्ष रोजगारी मिल्नेछ। यो प्रतिवेदनले कोट डी आइभोरले पश्चिम अफ्रिकाको सुन उद्योगमा कसरी आफ्नो स्थान बनाउँदैछ भनेर देखाउँछ। १०० टनको सम्भावित तथ्यांकले स्पष्ट रुपमा देखाउँछ कि यो सानो भण्डार होइन र सरकारले यो स्रोतलाई राष्ट्रिय स्तरमा महत्वपूर्ण ठान्छ।
विशेष कुरा के हो भने यो खोज खानी क्षेत्रमा गरिएको हो, जहाँ पहिले नै ठूलो मात्रामा उत्पादन भइरहेको छ। यो महत्वपूर्ण छ किनकि जब क्षेत्रमा पहिले नै अवस्थाहरु अवस्थित हुन्छन्। पूर्वाधार, आपूर्तिकर्ता र दक्ष कामदारलाई परिचालन गर्न सजिलो हुन्छ।
डोरोपोले यो सुन निकाल्न पहिले नै कदम चालिसकेको छ। जुन २०२४ मा यसका लागि वातावरणीय अनुमतिपत्र जारी गरिएको थियो र खानी इजाजतपत्रको प्रक्रिया चलिरहेको छ। यदि समयमै उत्खननका लागि अनुमतिपत्र प्राप्त भयो भने सन् २०२६ को सुरुमा उत्खनन कार्यसुरु गर्न सम्भव हुनेछ।
कोट डी आइभोरले यस खानीको सुरुआतबाट धेरै फाइदा लिनेछ। प्रतिवेदनमा खानी कम्पनी रिजोलुट माइनिङका सीईओ क्रिस एगरलाई उद्धृत गर्दै भनेको छ कि उत्पादनको पहिलो चरणमा प्रवेशले देशलाई लगभग ३०० अर्ब एफसीएफए (मध्य अफ्रिकी फ्रयांक) कर राजस्वका रुपमा मद्दत गर्नेछ। यद्यपि, यो संख्या अनुमान हो र ग्यारेन्टी गर्न सकिँदैन। वास्तवमा सुन खानीबाट हुने राजस्व उत्पादन दर र खानी लागत नियन्त्रणमा निर्भर गर्दछ।
