काठमाडौं । राइस विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकले ‘मोलिक्युलर ज्याकह्यामर’ नामक नयाँ प्रविधि विकास गरेका छन्। जसले नियर–इन्फ्रारेड प्रकाशको सहायताले क्यान्सर कोषलाई यान्त्रिक रुपमा नष्ट गर्न सक्षम भएको प्रमाण देखाएको छ।
विश्वभर क्यान्सर उपचारका पारम्परिक तरिकाहरु जस्तैः किमोथेरापी, रेडियसन र शल्यक्रियाले धेरैपटक शरीरमा गम्भीर असर पार्ने समस्या ल्याउँछन्। तर, हालैको नयाँ अनुसन्धानले यस उपचार प्रणालीमा नयाँ सम्भावना देखाएको छ। वैज्ञानिकहरुले ‘मोलिक्युलर ज्याकह्यामर’ नामक सूक्ष्म अणु प्रयोग गरी ९९ प्रतिशत क्यान्सर कोषलाई विनाश गर्न सफल प्रयोगशाला नतिजा प्राप्त गरेका छन्।
नयाँ खोजः कम्पनमार्फत कोष नष्ट गर्ने प्रविधि
यो प्रविधि ‘अमिनोसाइनिन’ नामक रंगीन अणुमा आधारित छ। जुन पहिले नै मेडिकल इमेजिङमा प्रयोग हुने गर्छ। अनुसन्धानकर्ताहरुले यसलाई विशेष रुपमा क्यान्सर कोषमा टाँसिन सक्ने बनाएका छन्। जब यसमा नियर–इन्फ्रारेड (एनआईआर) प्रकाश परिन्छ, ती अणुहरु अत्यन्त तीव्र गतिमा कम्पन गर्न थाल्छन् । प्रतिसेकेन्ड ४० ट्रिलियन पटकसम्म जसले ती कोषहरुको झिल्लीलाई फोडिदिन्छ।
राइस विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरुले यस प्रक्रियालाई ‘मोलिक्युलर ज्याकह्यामर’ नाम दिएका छन्। किनकि यसले सूक्ष्म स्तरमा भौतिक ‘ह्यामरिङ’ गरेर कोषलाई नष्ट गर्छ।
प्रयोगशाला र जनावरमा परीक्षण
मानव मेलानोमा (छालाको क्यान्सर) कोषमा गरिएको परीक्षणमा यो विधिले ९९% भन्दा बढी क्यान्सर कोष नष्ट गरेको प्रमाण भेटिएको थियो। त्यसपछि उही प्रविधि मुसामा पनि लागू गर्दा उपचार प्राप्त गरेका आधा जनावरमा क्यान्सर पूर्ण रुपमा हराएको पाइएको थियो।
अमिनोसाइनिन अणुहरु शरीरमै स्थिर रहने, पानीमा घुल्ने र कम मात्रामा पनि प्रभावकारी हुने देखिएको छ। यो प्रविधिले कुनै रासायनिक विष प्रयोग नगरी भौतिक कम्पनद्वारा कोष नष्ट गर्ने भएकाले दीर्घकालीन रुपमा सुरक्षित हुन सक्ने सम्भावना देखिन्छ।
किन यो प्रविधि विशेष छ ?
रासायनिक नभएको उपचारः किमोथेरापी जस्तो विषालु रासायनिक उपचार होइन।
तापीय असर नगर्नेः शरीरमा ताप बढाएर नोक्सान गर्ने खतरा छैन।
प्रतिरोध विकास नहुनेः क्यान्सर कोषले यसप्रति प्रतिरोध विकास गर्न कठिन।
गहिरो स्थानमा उपचार सम्भवः एआईआर प्रकाशले शरीरभित्रका अंग वा हड्डीमा पुग्ने भएकाले गहिरो क्यान्सर पनि लक्ष्य गर्न सकिन्छ।
सीमितता र भविष्यको दिशा
यो प्रविधि हाल प्रयोगशाला र जनावरमा मात्र परीक्षण गरिएको छ। मानवमा यसको सुरक्षा र प्रभावकारिताको मूल्यांकनका लागि क्लिनिकल ट्रायल आवश्यक छ। वैज्ञानिकहरु अब यस प्रविधिलाई अन्य क्यान्सर प्रकारमा पनि लागू गर्ने तयारीमा छन्।
भविष्यमा मोलिक्युलर ज्याकह्यामर प्रविधि क्यान्सरमात्र नभएर अन्य रोगहरुमा पनि प्रयोग गर्न सकिने सम्भावना छ। विशेषगरी ती रोगहरु जसमा कोष नष्ट गर्नुपर्ने आवश्यकता हुन्छ।
निष्कर्ष
क्यान्सर उपचारको नयाँ अध्यायका रुपमा यो खोजले विश्वभरका अनुसन्धानकर्ताहरुको ध्यान खिचेको छ। परम्परागत विषालु औषधि वा रेडियसन बिना, केवल सूक्ष्म कम्पनमार्फत क्यान्सर कोष नष्ट गर्ने अवधारणाले भविष्यमा उपचारका रुप नै परिवर्तन गर्न सक्छ।
