IME Life

मर्चेन्ट बैंकिङको मोडलमा अन्तर बैंक विद्युतीय कारोबार, राष्ट्र बैंक अनभिज्ञ

SPIL
Sanima Reliance
GBIME

काठमाडौं । मकवानपुरका एक व्यक्तिको हेटौडास्थित सांग्रिला विकास बैंकको खातामा नौ हजार रुपैयाँ जम्मा भएको सन्देश आयो । सम्बन्धित खातावालले कसले रकम पठाएको हो ? कहाँबाट आएको हो कुनै पत्तो पाएनन् । उनले बैंक स्टेटमेन्ट नै निकाले तर सो रकम कताबाट आएको हो कुनै पत्तो थिएन । खातामा फोन पे प्रा.लि.को गेटवे प्रयोग भएर आएको रकम पत्ता लगाउन सांग्रिला बैंकको शाखा कार्यालयले हेड अफिसको साहारा लिएर पनि झण्डै एक साता कुर्नु पर्यो ।

ग्लोबल आईएमई बैंककै खाताबाट सनराईज बैंकमा रकम पठाउँदा सो बैंकका खातावाले पनि रकम प्राप्त गर्दा सम्बन्धित व्यक्तिको नामको ठाउँमा फोन पेकै कोड रहेको फेला पारे । व्यक्तिले रकम भुक्तानी गरेको दावी गरेपछि बैंकमा गएर स्टेटमेन्ट निकालेर हेर्दा रकम त आएको देखियो तर फोन पेको कोड प्रयोग भएर आएको, पठाउने व्यक्तिको नाम नभएकोले विश्वास गर्न कठिन भएको गुनासो गरे ।

Crest

कोरोना महामारीका कारण बैंकिङ कारोबार डिजिटल बैंकिङतर्फ मोडिएका छन् । तर नेपालका बैंकहरुले सजिलोको लागि निजि कम्पनीसँग सहकार्य गरेर मर्चेन्ट बैंकिङ मोडलमा अन्तर बैंकिङ कारोबार गराईरहेका छन् । एक बैंकको खाताबाट अर्को बैंकको खातामा रकमान्तर गर्दा भुक्तानी सेवा प्रदायक फोन पे नामक कम्पनीले मर्चेन्ट भुक्तानीको मोडलमार्फत भइरहेको छ ।

कुनै बैंकको खातामा विद्युतीय भुक्तानीको माध्यमबाट अर्को बैंकबाट रकम प्राप्त भएमा, प्राप्त हुने बैंकले सम्बन्धित बैंक र खातावालको विवरण पाउँदैनन् बरु फोन पेबाट जारी भएको एउटा कोड प्राप्त गर्दछन् । बैंक खाताबाट बाहिर गएको विवरण फोन पेले राख्छ र उसले आफ्नो कोड क्रियट गरेर खाता पठाउनु पर्ने बैंकमा पठाउँछ । यो अभ्यास मर्चेन्ट बैंक, कार्डबाट भुक्तानी गरी हुने कारोबार, शपिङ मलमा हुने कारोबारमा प्रयोग हुन्छ । अहिले त्यही मर्चेन्ट बैंकिङ मोडल प्रयोग गरी डिजिटल भुक्तानी भइरहेको बैंकहरुले स्वीकार गरेका छन् । भुक्तानी प्राप्त गर्ने व्यक्तिले रकम पठाउने व्यक्तिको कुनै संकेत नपाउने डिजिटल कारोबार जोखिमपूर्ण समेत बन्दै गएको देखिएको छ । साथै कुनै कारणबाट कानुनी झमेला पर्न गएमा हुने अनुसन्धान समेत निकै कठिन र चुनौतिपूर्ण बन्ने देखिएको छ ।

हालसम्म नेपाल राष्ट्र बैंकको नोटिसमा नआएको डिजिटल भुक्तानीभित्रको मर्चेन्ट बैंकिङ कारोबारको प्रभाव र असरबारे छलफल गर्नुपर्ने नेपाल राष्ट्र बैंक भुक्तानी प्रणाली विभागका कार्यकारी निर्देशक भुवन कँडेलले बताए । उनका अनुसार हालसम्म यस्तो गुनासो कसैले पनि नगरेकोले सो सम्बन्धमा ठोस जानकारी नभएको बताए ।

नेपालमा नयाँ प्रयोग भएको र हालसम्म नियमनको दायरामा नआएको डिजिटल बैंकिङ कारोबारमा निजि कम्पनीको गेटवे प्रयोग कामचलाउ मात्रै हुनसक्ने र दीर्घकालिन रुपमा छुट्टै कम्पनी संस्थापना गरेर थप सुधार सहित अघि बढनुपर्ने राष्ट्र बैंककै उच्च अधिकारीहरुको भनाई छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको भुक्तानी विभागले डिजिटल भुक्तानी सम्बन्धी कारोबारहरुको नियमित अनुगमन गरिरहेको छ ।

फोन पे नामक एउटै कम्पनीले विद्युतीय भुक्तानी सम्बन्धी खुद्रा, होलसेल तथा डिलरको काम गर्दै आएको समेत खुलेको छ । नेपालको प्रचलित कानुन अनुसार खुद्रा, होलसेल तथा डिलरको काम एउटै कम्पनीले गर्न पाउने व्यवस्था समेत छैन । फोन पे ले आफ्ना सदस्य सेवाग्राही, बैंक र मर्चेन्टलाई फरक फरक एकाउन्ट दिई भुक्तानी सम्बन्धी कारोबार गर्दै आएको छ । विद्युतीय भुक्तानीको लागि ५० भन्दा बढि बैंकले फोन पेको गेटवे प्रयोग गर्दै आएका छन् । फोन पे निजि कम्पनी हो ।

इन्स्योरेन्स खबरको मोबाइल एप्स सार्वजनिक, यस्ता छन् सुविधा काठमाडौं।‌ इन्स्योरेन्स खबर डटकमले पाठकको सुविधाको लागि मोबाइल एप्स पनि सार्वजनिक गरेको छ। इन्स्योरेन्स‌ खबर एप्स एन्ड्रोइड फोनका लागि  गुगल...

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

यो खबर पढेर तपाईंलाई कस्तो महसुस भयो ?

0%

खुसी

0%

दु :खी

0%

अचम्मित

0%

उत्साहित

0%

आक्रोशित

Vianet

सम्बन्धित समाचार

Insurance Khabar Mobile App Android and IOS