काठमाडौं । विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिका कारण महासागरको तापक्रम द्रुत गतिमा बढिरहेको छ। कोरल चट्टानहरु सबैभन्दा बढी प्रभावित भइरहेका छन्।
ग्रेट ब्यारियर रिफसहित विश्वका अधिकांश कोरल चट्टान संकटको सामना गरिरहेका छन्। फ्लोरिडाका वैज्ञानिकहरुले खतरामा परेका कोरल चट्टानलाई अस्थायी रुपमा जोगाउन एउटा अनौठो विधि बनाएका छन्।
यस विधिमा समुद्रमुनि छाताहरु जडान गर्नु समावेश छ। वैज्ञानिकहरुले संवेदनशील चट्टानहरुलाई छाताले ढाकिरहेका छन् ता कि प्रत्यक्ष सूर्यको प्रकाश तिनीहरुमा पुग्न नपरोस्। यसले चट्टान वरिपरिको पानीको तापक्रम घटाउनेछ। यसलाई अत्यधिक गर्मीबाट जोगाउनेछ।
वैज्ञानिकहरुले २०२४ मा फ्लोरिडा नजिकैको समुद्रमा यो प्रयोग सफलतापूर्वक परीक्षण गरे। तिनीहरुले दुई प्रकारका ब्रेन कोरलका उपनिवेशहरुमा विशेष रुपमा डिजाइन गरिएको छाता जस्तो संरचनाहरु स्थापना गरे। यी संरचनाहरुले चट्टानहरुमा पुग्ने सूर्यको प्रकाशको लगभग ६०% रोके।
त्यसबाहेक ती संरचनाहरुले पराबैंगनी किरणहरुलाई पनि रोके। त्यसपछि यो अवलोकन गरियो कि छाता जस्तो संरचनाहरुले ढाकिएका कोरलहरुले कम रङ गुमाए। केही चट्टानले आफ्नो मूल रङ पनि पुनः प्राप्त गरे। जब कि प्रत्यक्ष सूर्यको प्रकाशमा परेकाहरु पूर्ण रुपमा नष्ट भए।
वातावरणीय परिवर्तनहरुले कोरलहरु र तिनीहरुको तन्तुहरुमा बस्ने सूक्ष्म शैवाल बीचको सम्बन्धलाई बाधा पुर्याउँदा कोरल चट्टानहरु मर्न थाल्छन्। यी शैवालहरुले कोरलको आवश्यक ऊर्जाको ठूलो मात्रा प्रदान गर्छन् र यसको विशिष्ट रंगहरु कायम राख्न पनि योगदान पुर्याउँछन्। जब पानी असामान्य रुपमा तातो हुन्छ तब कोरलहरुले यी शैवालहरुलाई बाहिर निकाल्छन्। जसले गर्दा तिनीहरु निष्क्रिय हुन्छन्। यसले कोरललाई ऊर्जाबाट वञ्चित गर्छ र रङ हराउँछ वा फिक्का हुन्छ।
यो प्रयोग नोभा साउथइस्टर्न युनिभर्सिटीका समुद्री जीवविज्ञानी करेन एल निलीले क्यारोलिन डेनिसन, क्याथरिन टोथ, अरेलिस चापारो र एन्ड्रयू बेकरसँगको सहकार्यमा गरेका थिए। फ्लोरिडा किजको न्युफाउन्ड हार्बरमा अनुसन्धानकर्ताहरुले स्युडोडिप्लोरिया क्लिभोसा र कोल्पोफिलिया नेटान प्रजातिका १० कोरल उपनिवेशहरुमा २० वटा अस्थायी छाया संरचना स्थापना गरे। अन्य २० उपनिवेशले छाया नभएको नियन्त्रण समूहका रुपमा काम गरे।
यी संरचना पाइप र नायलन कपडाबाट बनेका थिए। समुद्र सतहबाट लगभग ३० सेन्टिमिटरको उचाइमा कोरल उपनिवेशहरुमा सुरक्षित रुपमा लंगर लगाइएको थियो। तिनीहरुको उद्देश्य वरपरको समुद्री पानीलाई चिसो पार्नु थिएन। तर, कोरलमा पुग्ने तीव्र सूर्यको प्रकाशको मात्रा कम गर्नु थियो।
अनुसन्धानले देखाएको छ कि छायाँ संरचनाहरुले आगमन प्रकाशलाई लगभग ६० प्रतिशतले घटायो। जसले गर्दा कोरल ब्लिचिङलाई बिगार्न सक्ने ताप र तीव्र विकिरण घट्यो। –एजेन्सी
