काठमाडौं । अमेरिकामा बालबालिकाको राहदानीसम्बन्धी नयाँ नियम लागू भइरहेको छ। यस नियमअन्तर्गत आमाबाबुले आफ्ना बच्चाको राहदानीका लागि आवेदन दिँदा अमेरिकामा आफ्नो नागरिकता वा कानुनी बसोबासको प्रमाण प्रदान गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
अमेरिकी विदेश विभागले यस सम्बन्धमा प्रस्ताव तयार गरेको छ। यो प्रस्ताव राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको जन्मसिद्ध अमेरिकी नागरिकतालाई रोक्ने प्रयासको अंश हो।
हालको नियमअनुसार अमेरिकामा जन्मेको बच्चाको राहदानीका लागि आवेदन दिँदा आमाबाबुले बच्चासँगको आफ्नो सम्बन्ध र पहिचानको प्रमाण प्रदान गर्नुपर्नेछ। यदि आमाबाबु आफैँ अमेरिकी नागरिक हुन् भने उनीहरुले छुट्टै कागजात प्रदान गर्नुपर्दैन। नयाँ प्रस्ताव लागू हुँदा यो प्रणाली परिवर्तन हुन सक्छ।
नयाँ प्रस्तावअनुसार बच्चाको राहदानीका लागि आवेदन दिँदा आमाबाबु वा कानुनी अभिभावकहरुले अमेरिकामा आफ्नो नागरिकता वा बसोबासको प्रमाण प्रदान गर्नुपर्नेछ। अमेरिकी नागरिक आमाबाबुले राहदानी वा जन्म प्रमाणपत्र जस्ता कागजातहरु प्रदान गर्न सक्छन्। यसैबीच अरुले संयुक्त राज्य अमेरिकामा आफ्नो कानुनी स्थितिको प्रमाण प्रदान गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
यी कागजातका आधारमा अमेरिकी सरकारले बच्चा अमेरिकी नागरिकताको लागि योग्य छ कि छैन भनेर प्रमाणित गर्नेछ। राष्ट्रपति ट्रम्पको अगस्ट ६ को आदेश कार्यान्वयन गर्न यो नियम विकास गरिएको हो।
वास्तवमा डोनाल्ड ट्रम्पले लामो समयदेखि अमेरिकामा जन्मेका बच्चाहरुका लागि नागरिकता नियमहरु परिवर्तन गर्न प्रयास गरिरहेका छन्। उनको प्रशासन विशेषगरी महिलाहरुले बच्चा जन्माउन अमेरिका यात्रा गर्ने घटनाहरुलाई रोक्न चाहन्छ। यसलाई सामान्यतया ‘बर्थ टुरिजम’ भनिन्छ।
ट्रम्पको अघिल्लो आदेशमा भनिएको थियो कि यदि कम्तीमा एक अभिभावक अमेरिकी नागरिक वा ग्रीन कार्डधारक भएमा अमेरिकामा जन्मेको बच्चाले स्वतः नागरिकता प्राप्त गर्नेछ। यद्यपि, संविधानको १४ औँ संशोधनको नागरिकता प्रावधानहरुसँग बाझिएको बताउँदै अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले यो आदेशलाई असंवैधानिक घोषित गर्यो।
ट्रम्प प्रशासनको नयाँ कदमलाई अदालतमा पनि चुनौती दिइँदैछ। नयाँ नियमबाट नागरिकता प्रभावित हुन सक्ने बालबालिकाहरुका तर्फबाट मुद्दा दायर गरिएको छ। वकिलहरुले अदालतलाई नयाँ आदेश लागू हुनबाट रोक्न आग्रह गरेका छन्।
मेरील्यान्ण्डको संघीय अदालतमा पनि यो मुद्दाको सुनुवाइ भएको छ। न्यायाधीश डेबोरा बोर्डम्यानले आदेशको बारेमा प्रश्न उठाए र नयाँ आदेश रोक्न सकिन्छ कि सकिँदैन भनेर निर्धारण गर्न मुद्दा अगाडि बढ्न अनुमति दिए।
यसैबीच अमेरिकी सरकारले नयाँ नियमको कार्यान्वयन प्रक्रिया अझै पूरा नभएको दाबी गर्छ। न्याय विभागले अदालतमा यो मुद्दालाई चुनौती दिन समयपूर्व भएको पनि बताएको छ। सरकारी विभागहरुद्वारा नियमको कार्यान्वयनको पूर्ण विवरण अझै जारी गरिएको छैन।
यदि प्रस्ताव लागू भयो भने अमेरिकामा बालबालिकाका लागि राहदानी प्राप्त गर्ने प्रक्रिया अझ कडा हुन सक्छ। अमेरिकामा जन्मेका बालबालिकाका परिवारहरुले आफ्नो नागरिकता वा बसोबासको स्थिति पुष्टि गर्ने कागजातहरु प्रदान गर्न आवश्यक पर्न सक्छ। –एजेन्सी
