काठमाडौं । सन् २०२६ मा विश्वले अर्को ठूलो गर्मीको लहरको सामना गर्न सक्छ। मौसमविद्हरुका अनुसार प्रशान्त महासागरमा विकास भइरहेको एल निनो घटना यस पटक धेरै शक्तिशाली हुन सक्छ। यति बलियो कि यो १९ औं शताब्दी पछिको सबैभन्दा बलियो बन्न सक्छ। यसले विश्वको औसत तापक्रम अझ बढाउन सक्छ। जसले गर्दा २०२६ वा २०२७ रेकर्ड गरिएको सबैभन्दा तातो वर्ष बन्न सक्छ।
एल निनोको समयमा पूर्वी प्रशान्त महासागरको समुद्री पानी सामान्य भन्दा तातो हुन्छ। यसपटक समुद्री सतहको तापक्रम सामान्य भन्दा लगभग ३ डिग्री सेल्सियस माथि पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। वैज्ञानिकहरुका अनुसार एक सामान्य बलियो एल निनोले सामान्यतया तापक्रम लगभग १ देखि २ डिग्री सेल्सियसले बढाउँछ।
एल निनो एक प्राकृतिक मौसम चक्र हो। जुन हरेक केही वर्षमा हुन्छ। जब समुद्रको पानी न्यानो हुन्छ तब यसले वायुमण्डलमा बढी तापक्रम छोड्छ। यसले हावा र वर्षाको ढाँचा परिवर्तन गर्छ। जसले विश्वभरका विभिन्न देशहरुमा मौसमलाई असर गर्छ।
बलियो एल निनोको समयमा पूर्वी प्रशान्त महासागरको तापक्रम सामान्य भन्दा १ देखि २ डिग्री सेल्सियस बढी हुन्छ। २ डिग्रीको वृद्धिलाई पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ। यद्यपि, यस पटक तापक्रम लगभग ३ डिग्री सेल्सियसले बढ्ने अनुमान गरिएको छ।
यसअघि सन् १९८२।८३, १९९७।९८ र २०१५।१६ मा धेरै बलियो एल निनोस भएको थियो। यसपटक पूर्वानुमान ती घटनाभन्दा पनि ठूलो छ। बेलायतको मौसम कार्यालयका वैज्ञानिक एडम स्काइफले भने, ‘मैले आफ्नो पूर्वानुमानमा पहिले कहिल्यै यति बलियो एल निनो संकेत देखेका थिइनँ।’
एल निनोले सामान्य समुद्र र हावाको ढाँचालाई परिवर्तन गर्छ। यसको प्रभाव बोर्डभरि एकरुप हुँदैन। केही क्षेत्रहरुमा बढी वर्षा र बाढी आउन सक्छ। जब कि अरुले कम वर्षा र बढी गर्मी अनुभव गर्न सक्छन्।
यो बलियो एल निनोले सन् २०२६ लाई रेकर्डमा सबैभन्दा तातो वर्ष बनाउन सक्छ। यद्यपि सन् २०२७ रेकर्ड गरिएको सबैभन्दा तातो वर्ष बन्ने सम्भावना पनि बढी छ। यो किनभने एल निनोबाट समुद्री तापको पृथ्वीको तापक्रममा प्रभाव केही समय पछि बढी देखिन्छ।
सन् १९९८ र २०१६ मा एल निनोका शक्तिशाली घटनाहरुमा पनि तापक्रम रेकर्डहरु स्थापित भएका थिए। यद्यपि, जलवायु परिवर्तनका कारण पृथ्वी पहिले नै तातो भइसकेको छ। त्यसैले यो एल निनो घटनाले तापक्रमलाई अझ माथि धकेल्न सक्छ।
वैज्ञानिकहरुको अनुमान छ कि सन् २०२७ सम्ममा, विश्वव्यापी औसत तापक्रम केही समयको लागि पूर्वऔद्योगिक स्तरभन्दा १.५ डिग्री सेल्सियस माथि रहन सक्छ। यदि यी भविष्यवाणी सही साबित भएमा विश्वव्यापी तापक्रम र मौसम दुवैमा एल निनोको प्रभाव भविष्यमा स्पष्ट रुपमा देखिन सक्छ। –एजेन्सी
