काठमाडौं । अमेरिका–इरान युद्ध फेरि बढेको छ र विश्वव्यापी तनाव चरम सीमामा पुगेको छ।
यस युद्धका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य अचानक बढेको छ। ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ५ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धिसँग व्यापार भइरहेको छ। जब कि डब्ल्यूटीआई कच्चा तेलको मूल्य ४ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धिसँग व्यापार भइरहेको छ।
इरानमाथि अमेरिकाको तीव्र आक्रमण र त्यसपछि इरानको आक्रमण तथा होर्मुज जलमार्ग बन्द भएपछि मध्यपूर्वमा तनाव बढेको छ। तेलको मूल्यमा भएको यो वृद्धिले फेरि एकपटक विश्वमा महँगीको डर बढाएको छ। जुन असफल युद्धविरामअघि अमेरिका र इरानबीचको लगभग १०० दिनको युद्धको समयमा देखिएको जस्तै हो।
मध्यपूर्वमा युद्ध तीव्र हुँदै जाँदा कच्चा तेलको मूल्य बढिरहेको छ। हप्ताको पहिलो व्यापारिक दिन सोमबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कारोबार समयमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य लगभग ५ प्रतिशतले बढेको थियो। जुन प्रतिब्यारेल ८० डलरको नजिक पुगेको थियो।
डब्ल्यूटीआई कच्चा तेलको मूल्य पनि ४ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल ७५ डलरमा कारोबार भयो। मुर्बन कच्चा तेलको मूल्यमा अचानक ५.५० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ र यो प्रतिब्यारेल ७५ डलर नजिक कारोबार भइरहेको छ।
तेलको मूल्य पहिले नै विश्वभरका धेरै देशमा फैलिसकेको छ र अमेरिका पनि महँगीबाट प्रभावित भएको छ। यो कुरा ध्यान दिन लायक छ कि फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले पहिलोपटक इरानमा बमबारी गर्न थाले र इरानी सेनाले होर्मुज बन्द गरेर बदला लियो। इरानको यो कदमले विश्वव्यापी तेल र ग्यास संकटलाई चरम सीमामा पुर्यायो।
विश्वको कुल तेल आवश्यकताको लगभग २० प्रतिशत आपूर्ति गर्ने होर्मुज बन्द भएपछि मार्च–अप्रिलमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य १२० डलर नजिक पुग्यो। यही कारणले पेट्रोल र डिजेलको मूल्य बढ्यो र एलपीजीको गम्भीर अभाव भयो। अब, फेरि एकपटक यस्तै अवस्था विकास हुँदै गएको देखिन्छ।
कच्चा तेलको मूल्य बढ्दै जाँदा विश्वव्यापी चिन्ता बुझ्न सकिन्छ। किनकि यसले महँगी बढाउनमा प्रत्यक्ष योगदान पुर्याउँछ। –एजेन्सी
