काठमाडौं । विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनले ठूलो खेल खेलिरहेको छ र यो सम्पूर्ण खेल सुनको वरिपरि खेलिएको छ।
आधिकारिक तथ्यांकअनुसार चीनले आफ्नो सुनको भण्डार निरन्तर बढाइरहेको छ। चीनले लगातार २० महिनादेखि सुन खरिद रहेको हो।
यो चिनियाँ गोल्ड खेललाई सुरक्षित लगानीका रुपमा मात्र हेरिएको छैन। किनकि चीनले सुनको मूल्य घटेपछि पनि आफ्नो भण्डार बढाइरहेको छ।
साढे २ वर्षमा सबैभन्दा धेरै सुन खरिद
रोयटर्सको रिपोर्टअनुसार चीनको केन्द्रीय बैंकले जुनमा आफ्नो सुनको भण्डारमा उल्लेखनीय वृद्धि गरेको छ। गत महिनाको सुन खरिद साढे २ वर्षभन्दा बढी समयको सबैभन्दा ठूलो मासिक खरिद थियो। यो चिनियाँ केन्द्रीय बैंकद्वारा निरन्तर सुन खरिदको लगातार २० औँ महिना थियो।
पछिल्लो खरिदसँगै जुनको अन्त्यसम्ममा चीनको सुन भण्डार ७ करोड ५४ लाख ४० हजार औँस पुगेको छ। जुन मे २०२६ मा एक महिनाअघि ७ करोड ४९ लाख ६० हजार थियो।
पिपुल्स बैंक अफ चाइनाको सुन भण्डार तथ्यांकअनुसार ४ लाख ८० हजार औंसको यो वृद्धि लगभग १५ मेट्रिक टनबराबर हो। अक्टोबर २०२३ पछिको सबैभन्दा ठूलो मासिक वृद्धि हो। मे महिनाको सुरुमा पिपुल्स बैंक अफ चाइनाले आफ्नो भण्डारमा ३ लाख २० हजार औंस सुन थपेको थियो।
चीनको सुन भण्डारको मूल्य ३०३.७२ अर्ब डलर रहेको छ। जुन मे महिनाको अघिल्लो महिनामा ३४०.७५ अर्ब डलर थियो।
सुनको मूल्यमा आएको गिरावटलाई हेर्दा जुन महिनामा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा स्पट सुनको मूल्य ११.६५ प्रतिशतले घट्यो। जुन अक्टोबर २००८ पछिको सबैभन्दा खराब गिरावट हो। छोटो अवधिका लागि सुन प्रतिऔंस ४ हजार डलरभन्दा तल पनि झर्यो।
चीन किन सुनमा यति धेरै केन्द्रित छ ?
ठूलो प्रश्न यो हो कि सुन सस्तो भए पनि चीनले किन आफ्नो भण्डार निरन्तर बढाइरहेको छ ? सुनका बारेमा चीनको रणनीति के हो र उसले यो गोल्डको खेल किन खेलिरहेको छ? यो ध्यान दिनुपर्छ कि चीनले आफ्नो अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउन र विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा आफ्नो पकड बलियो बनाउन निरन्तर सुनमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेको छ।
चीनको निरन्तर सुन खरिद केवल लगानीमात्र नभएर दीर्घकालीन आर्थिक रणनीतिको अंश हो। यसले अमेरिकी डलरमा आफ्नो निर्भरता घटाइरहेको छ र आफ्नो विदेशी मुद्रा भण्डारमा सुनजस्ता अन्य सुरक्षित सम्पत्तिहरु थपिरहेको छ। विपत्ति वा विश्वव्यापी तनावको समयमा सुनलाई सधैँ सुरक्षित आश्रय सम्पत्ति मानिएको छ। यो प्रतिकूल परिस्थितिमा अत्यन्त उपयोगी हुन सक्छ र यो कुनै पनि अन्य देशद्वारा नियन्त्रित छैन।
यद्यपि चीनले सुरक्षा जालका रुपमा हेरेर सुन खरिद गर्न जारी राखेको छ। यो कदमले विश्वव्यापी सुनको मूल्य उच्च राख्न सक्छ र यसको प्रभाव विश्वव्यापी रुपमा महसुस गर्न सकिन्छ। –एजेन्सी
