काठमाडौं । एसियाले विश्वव्यापी ऊर्जा संक्रमणलाई अगाडि बढाइरहेको छ। सन् २०२५ मा विश्वव्यापी नयाँ नवीकरणीय क्षमताको ७४.२ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ र स्थापित नवीकरणीय क्षमता ५१३.गिगावाट (जीडब्ल्यू)ले बढाएर २ हजार जीडब्ल्यू वा विश्वव्यापी नवीकरणीय क्षमताको ५६.१ प्रतिशत पुगेको छ।
विलिसको जुनमा प्रकाशित नवीकरणीय ऊर्जा बजार समीक्षा प्रतिवेदनअनुसार सौर्य, वायु, जलविद्युत, ब्याट्री ऊर्जा भण्डारण प्रणाली (बीईएसएस), हाइब्रिड स्थापना र तैरने सौर्य ऊर्जामा यस क्षेत्रको द्रुत विस्तारले जोखिम चुनौतीहरु बढाइरहेको छ। डब्ल्यूटीडब्ल्यूको प्रेस विज्ञप्तिअनुसार प्रतिवेदनले पत्ता लगायो कि एसियामा बीमा लेनदेनको आवश्यकताबाट बैंकिबिलिटी, ऋणदाता विश्वास र पुँजी जुटाउने रणनीतिक माध्यममा सरेको छ।
क्षेत्रीय बीमा बजार व्यापक रुपमा प्रतिस्पर्धी रहँदा जलवायु उतारचढाव, आपूर्ति शृङ्खला अवरोध, अनुदान परिवर्तन र विकसित प्रविधिहरुले परियोजना अर्थशास्त्र र जोखिम हस्तान्तरण रणनीतिहरुलाई आकार दिँदै गर्दा अन्डरराइटरहरु बढी छनौटशील हुँदै गइरहेका छन्।
एसियामा हेर्नुपर्ने प्रमुख प्रवृत्तिहरु
- सौर्य, तटीय र अपतटीय वायु, जलविद्युत, बीईएसएस, हाइब्रिड परियोजनाहरु र तैरिरहेको सौर्यमा द्रुत विस्तारले प्राविधिक र सञ्चालन चुनौतीहरु बढाइरहेको छ।
- भूराजनीतिक चुनौतीहरुसँगै आपूर्ति शृंखला लचिलोपन एउटा महत्वपूर्ण जोखिम बनेको छ। तनाव, व्यापार नीति हस्तक्षेप, रसद अवरोधहरु र आपूर्तिकर्ता भीडले निर्माण तालिका, परियोजना अर्थशास्त्र र बीमा परिणामहरुलाई असर गरिरहेको छ।
- अप्रिल २०२६ देखि सौर्य एख् उत्पादनहरुमा निर्यातसँग सम्बन्धित भ्याट छुट फिर्ता लिने, साथै २०२६–२०२७ सम्म ब्याट्री उत्पादनहरुमा छुटहरु क्रमिक रुपमा हटाउने, सौर्य र भण्डारण कम्पोनेन्टहरुको लागि विश्वव्यापी मूल्य तल्ला बढाइरहेको छ।
- एसिया प्रशान्त परियोजनाहरुका लागि अनुदानमा परिवर्तनले खरिद जोखिम, मार्जिन दबाब, र डेलिभरी समयको लागि संवेदनशीलता बढाइरहेको छ। स्टार्ट–अप एक्सपोजर ढिलाइ गर्दैछ र क्षतिपूर्ति अवधिको पर्याप्ततामा ध्यान केन्द्रित गर्दैछ।
- विशेषगरी प्रमाणित प्रविधि, अनुभवी प्रायोजकहरु र बलियो शासनद्वारा समर्थित राम्रोसँग संरचित, उपयोगितास्तरीय परियोजनाहरुका लागि एसियाली नवीकरणीय ऊर्जा बीमा बजार प्रतिस्पर्धी रहन्छ र क्षमता स्थिर भएको छ।
- घरेलु एसियाली बीमा कम्पनीहरुले ठूलो मात्रामा सहभागिता बढाइरहेका छन्। यद्यपि, जटिल वा प्रकोपको जोखिममा परेका परियोजनाहरुका लागि अन्तर्राष्ट्रिय पुनर्बीमा अझै पनि आवश्यक छ।
डब्ल्यूटीडब्ल्यूका एसियामा नवीकरणीय ऊर्जा प्रमुख साम लिउका अनुसार सौर्य, तटीय र अपतटीय वायु, जलविद्युतको विस्तार, बीईएसएसको द्रुत स्केलिङ, हाइब्रिड स्थापनाहरु र बढ्दो तैरने सौर्य तैनातीहरुले विश्वव्यापी डिकार्बोनाइजेसनमा एसियाको भूमिकालाई बलियो बनाएको छ। यस कारणले गर्दा क्षेत्रको नवीकरणीय ऊर्जा बजार द्रुत गतिमा बढिरहेको छ। तर, वृद्धिले मात्र कुन परियोजनाहरु सफल हुनेछन् भनेर निर्धारण गर्दैन।
आपूर्ति शृंखलाहरु नीति परिवर्तनहरु, डेलिभरी उतारचढावहरु र जलवायुसँग सम्बन्धित अवरोधहरुको सामना गर्न बढी खुलासा हुँदै जाँदा प्रायोजकहरु र ऋणदाताहरुले सुरुदेखि नै बीमालाई आफ्नो परियोजना रणनीतिको भागका रुपमा विचार गर्नुपर्ने लिउले बताए। उनले भने, ‘आपूर्ति शृंखलाहरु नीति परिवर्तनहरु, डेलिभरी उतारचढावहरु र जलवायु–सम्बन्धित अवरोधहरुको सामना गर्न बढी खुलासा हुँदै जाँदा, प्रायोजकहरु र ऋणदाताहरुले सुरुदेखि नै बीमालाई परियोजना रणनीतिहरुको भागका रुपमा विचार गर्नुपर्छ।’
सन् २०२६ मा उत्कृष्ट नतिजा प्राप्त गर्ने परियोजनाहरु ती हुनेछन्। जसले पारदर्शी तथ्यांक, बलियो प्राविधिक डिजाइन, भरपर्दो ढिलाइ अनुमान, र खरिद, सम्झौता र जोखिम हस्तान्तरणबीच स्पष्ट पंक्तिबद्धता प्रदर्शन गर्दछन्। –एजेन्सी
