काठमाडौं । डोनाल्ड ट्रम्पलाई अर्को झट्का लाग्ने खबर बाहिरिएको छ। विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरुले अब अमेरिकी ट्रेजरी बन्डभन्दा बढी सुन राखेका छन्।
जेफरीजको एउटा प्रतिवेदनमा डलरबाट लगानीकर्ताको चासोमा आएको परिवर्तनलाई प्रतिविम्बित गरिएको छ। यो खबर त्यस्तो समयमा आएको हो जब लगानीकर्ताले अमेरिकी सरकारी वित्तको स्थिरतामाथि बढ्दो रुपमा प्रश्न उठाइरहेका छन्।
डलरका बारेमा चिन्तित लगानीकर्ता
जेफरिजका अनुसार विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरुले अब अमेरिकी ट्रेजरी धितोपत्रभन्दा बढी सुन राखेका छन्। यसले अमेरिकी वित्तीय अवस्था, यसको बढ्दो ऋणको बोझ र अमेरिकी डलरको दीर्घकालीन दृष्टिकोणका बारेमा बढ्दो चिन्ताको बीचमा वास्तविक सुनको मानकतर्फ क्रमिक परिवर्तनलाई संकेत गर्दछ।
जेफरिजका ग्लोबल चीफ अफ इक्विटी स्ट्राटेजी क्रिस्टोफर वुडले आफ्नो नयाँ प्रतिवेदन ‘ग्रिड र फियर’सुनको मूल्यले बढ्दो बन्ड उपज र कडा मौद्रिक नीतिको अपेक्षाबाट छोटो अवधिको दबाबको सामना गर्न सक्ने तर्क गरेका छन्। तर, बहुमूल्य धातुका लागि संरचनात्मक आधारभूत कुराहरु अक्षुण्ण छन्।
अमेरिकाले हरेक वर्ष यति धेरै तिर्दै ब्याज
जेफरिजका अनुसार अमेरिकी ऋणको बोझ यति धेरै बढेको छ कि वार्षिक खुद ब्याज भुक्तानी रेकर्ड १.०३ ट्रिलियन डलर पुगेको छ। जुन संघीय सरकारको प्राप्तिको १९ प्रतिशत हो। ब्याज लागत र सरकारी खर्चले अहिले सरकारी आम्दानीको ९३ प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा ओगटेको छ।
लगानीकर्ताले घटाउँदै अमेरिकी बन्डमा आफ्नो हिस्सेदारी
विशेष गरी उदीयमान बजारहरुमा सुनमा यो प्रवृत्ति केन्द्रीय बैंकहरुद्वारा रिजर्भ व्यवस्थापनमा व्यापक परिवर्तनको उदाहरण हो। विगत केही वर्षमा धेरै देशले आफ्नो रिजर्भलाई विविधीकरण गर्न र डलरबाट निर्धारित सम्पत्तिहरुमा आफ्नो निर्भरता कम गर्न आफ्नो सुनको रिजर्भ द्रुत रुपमा बढाएका छन्।
यसैबीच लामो समयदेखि चलिरहेको भूराजनीतिक तनाव, प्रतिबन्धको जोखिम र फिएट मुद्राहरुका बारेमा चिन्ताले सुनको आकर्षणलाई बलियो बनाएको छ।
यसबीच अमेरिकाले धेरै झट्का भोगेको छ र अमेरिकी सरकारी ऋणका लागि विदेशी माग कमजोर हुँदै गएको देखिन्छ। जेफरिजका अनुसार विदेशी लगानीकर्ताले मार्चमा अमेरिकी ट्रेजरी बन्डमा आफ्नो होल्डिङ १३८.४ अर्ब डलरले घटाएका छन्। जुन सेप्टेम्बर २०२२ पछिको सबैभन्दा ठूलो मासिक गिरावट हो।
सुन भण्डार भएका शीर्ष १० देश
विश्व सुन परिषद् र आईएमएफको पहिलो त्रैमासिक २०२६ को प्रतिवेनको तथ्यांकले स्पष्ट रुपमा देखाउँछ कि अमेरिका ८ हजार १३४ टन सुन भण्डारको साथ सूचीको शीर्षमा रहेको छ। जर्मनीसँग ३ हजार ३५० टन, इटालीसँग २ हजार ४५२ टन र फ्रान्ससँग २ हजार ४३७ टन सुन भण्डार छ।
रूस र चीन दुवैसँग २ हजार ३०० टनभन्दा बढी सुन भण्डार छ। जब कि भारत लगभग ८८० टनसँगै विश्वव्यापी रुपमा आठौँ स्थानमा छ। त्यसपछि स्विट्जरल्यान्ड जापान र नेदरल्याण्ड्स पनि शीर्ष १० मा छन्।
विश्व वित्तीय प्रणालीमा परिवर्तन
जेफरिजका अनुसारसुनको अभावमा हालै आएको गिरावटको बाबजुद केन्द्रीय बैंकहरुले ट्रेजरी बन्डभन्दा बढी सुन राखेका छन्। प्रतिवेदनले विश्वव्यापी वित्तीय प्रणालीमा गहिरो र महत्वपूर्ण परिवर्तन सुरु भइसकेको संकेत गर्दछ। डलर विश्वको प्राथमिक सञ्चित मुद्रा भए पनि केन्द्रीय बैंकहरुले मूल्य भण्डारणका रुपमा सुनतर्फ बढ्दो रुपमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेका छन्। –एजेन्सी
