काठमाडौं । उड्डयन बीमा कम्पनीहरुलाई ठूलो धक्का लागेको छ। इंग्ल्यान्ड र वेल्सको वाणिज्य उच्च अदालतले चुब युरोपेली समूह र फिडेलिस बीमा आयरल्यान्डको दाबी खारेज गरेको हो। चुब र फिडेलिसले युक्रेनमा रुसको आक्रमणपछि युक्रेनमा फसेको विमानसँग सम्बन्धित युद्ध–जोखिम अन्डरराइटरहरुबाट लगभग ३४ करोड डलर फिर्ता गर्न खोजेका थिए।
न्यायाधीश पिकेनले मे १३ मा फैसला सुनाउँदै बीमा कम्पनीहरुको योगदान र क्षतिको दाबी खारेज गर्दै र सम्भावित रिकभरीका लागि अन्य मार्गहरुमा निर्देशित गरे। यो मुद्दा सन् २०२२ को आक्रमणबाट सुरु भएको ठूलो रुसी विमान मुद्दाबाट उत्पन्न हुन्छ। रुसी एयरलाइन्सद्वारा सञ्चालित पश्चिमी–लिज गरिएका विमानहरु रुसी आदेशहरुअन्तर्गत वास्तविक रुपमा ग्राउन्डेड वा जफत गरिएका थिए। जसले गर्दा एयरक्याप र मेरेक्स एभियसन फाइनान्सजस्ता विमान भाडामा लिनेहरुलाई ठूलो क्षति पुगेको थियो।
जुन २०२५ को अघिल्लो फैसलामा चुब र फिडेलिसलाई लिज इन्स्योरेन्स प्रोग्राममा आकस्मिक युद्ध जोखिम नीतिअन्तर्गत उत्तरदायी पाइयो। चुबले एयरक्यापलाई ५७ करोड ६० लाख डलर तिरेको थियो र मर्कक्ससँग छुट्टै सम्झौता गरेका थियो। जब कि फिडेलिसले एयरक्यापलाई लगभग २४ करोड डलर र मर्कक्सलाई लगभग ४५ करोड डलर तिरेको थियो। जुन जम्मा ३४ करोड डलरभन्दा बढी थियो।
चुब र फिडेलिसले रुसी एयरलाइन्सले लिएको अपरेटर नीतिअन्तर्गत प्राथमिक कभरेज प्रदान गर्ने युद्ध–जोखिम अन्डरराइटरहरु यी नोक्सानहरुका लागि मुख्य रुपमा जिम्मेवार रहेको तर्क गरेका थिए। उनीहरुका अनुसार आकस्मिक भुक्तानीले प्राथमिक अन्डरराइटरहरुले कभर गर्नुपर्ने दायित्वहरुलाई प्रभावकारी रुपमा समाप्त गर्यो र जसले उनीहरुलाई योगदान वा प्रतिपूर्तिको हकदार बनायो।
यद्यपि, अदालतले बीमा कम्पनीहरु, माध्यमिक वा आकस्मिक दायित्वकर्ताका रुपमा यस तरिकाले युद्ध–जोखिम पुनर्बीमाकर्ताबाट क्षतिपूर्ति वा योगदानको प्रत्यक्ष अधिकार नभएको जिकिर गरेको छ। यो निर्णयले युद्ध जोखिम बहिष्करण, आकस्मिक कभरेज संरचना र उड्डयन बीमामा पट्टादाता र अपरेटर नीतिहरुबीचको अन्तर्क्रियाको जटिलताहरुलाई उजागर गर्छ। यो रुसी विमान मुद्दाहरुको सम्बन्धमा चलिरहेको मुद्दाका बीचमा आएको छ। अपरेटर नीति परीक्षणहरु अझै २०२६ को अन्त्यतिरका लागि निर्धारित छन्।
परिणामले बजारमा समान दाबीहरु कसरी ह्यान्डल गरिन्छ भनेर आकार दिन सक्छ। सम्भावित रुपमा भूराजनीतिक जोखिम परिदृश्यहरुमा पुनर्बीमा व्यवस्था र घाटा बाँडफाँटलाई असर गर्छ।
चब र फिडेलिसका लागि यो निर्णय एउटा ठूलो धक्का हो। यद्यपि, दुवै कम्पनीको विश्वव्यापी बीमा बजारमा समग्रमा बलियो वित्तीय स्थिति छ। उद्योग विज्ञहरुका अनुसार यो मुद्दाले सरकारी कारबाही र युद्धको खतराहरुसँग सम्बन्धित घाटा पुनः प्राप्तिमा निरन्तर चुनौतीहरुलाई उजागर गरेको छ।
युक्रेन द्वन्द्वबाट उत्पन्न नतिजासँग उड्डयन बीमा क्षेत्र जुधिरहेको बेला यो फैसलाले भूराजनीतिक अस्थिरतासँग सम्बन्धित जोखिमहरुका लागि नीति शब्दावली र जोखिम मूल्य निर्धारणका ठूलो छानबिनलाई प्रेरित गर्न सक्छ। –एजेन्सी
