काठमाडौं । अमेरिका र इरान फेरि एकपटक आमनेसामने भएका छन्। दुई पक्षबीचको दोस्रो चरणको शान्ति वार्ता सुरु हुनुभन्दा अगाडि नै असफल भएको देखिन्छ।
होर्मुज स्ट्रेट (जलमार्ग)का बारेमा अहिलेसम्म कुनै सम्झौता भएको छैन र अमेरिकाले आफ्नो नाकाबन्दी तोड्न प्रयास गरिरहेका इरानी जहाजहरु कब्जा गरिरहेको बेला, अमेरिकी नौसेनामाथि इरानी ड्रोन आक्रमणका खबरहरु आइरहेका छन्।
नयाँ तनाव र युद्धले कच्चा तेलको मूल्यमा प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको छ। ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ६ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ। जब कि डब्ल्यूटीआई कच्चा तेलको मूल्य पनि लगभग ७ प्रतिशतले बढेको छ।
एपीको रिपोर्टअनुसार आजको प्रारम्भिक कारोबारमा कच्चा तेलको मूल्यमा भारी वृद्धि भएको छ। सिकागो मर्केन्टाइल एक्सचेन्जमा कारोबार सुरु भएपछि अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्य ६.४ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ८७.८८ डलर पुगेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ६.५ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ९६.२५ डलर पुगेको छ।
शान्तिको आशा चकनाचुर, तेलको भाउमा उछाल
अमेरिका र इरानबीच शान्तिका लागि दुई दिनभन्दा बढी समयदेखि बढ्दो आशा चकनाचुर भएपछि यो तेल बजार प्रतिक्रिया आएको हो। होर्मुजमा दुई देशबीचको तनाव कम हुने कुनै संकेत देखिएन। जसले गर्दा विश्वव्यापी तनावमा उल्लेखनीय रुपमा वृद्धि भएको छ। सोमबारसम्म अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य उच्च कारोबार भइरहेको थियो। ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्यमा लगभग ६ प्रतिशतको वृद्धि कायम रहेको छ।
होर्मुज नाकाबन्दी जारी रहने ट्रम्पको घोषणा
मध्यपूर्वमा तनाव केही दिनका लागि कम भएको थियो र पाकिस्तानको इस्लामाबादमा पहिलो असफलतापछि दोस्रो शान्ति वार्ता सफल हुने आशा उच्च थियो। यद्यपि, तनाव सुरु हुनुभन्दा पहिले नै चरम सीमामा पुगेको थियो। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी नौसेनाले इरानी बन्दरगाहहरुको नाकाबन्दी जारी राख्ने घोषणा गरेपछि तेहरानले आफ्नो निर्णय उल्ट्यायो र शनिबार धेरै जहाजहरुमा गोली हानाहान गर्यो।
भोलिपल्ट ट्रम्पले घोषणा गरे कि अमेरिकाले इरानी झन्डा भएको व्यावसायिक जहाजलाई आक्रमण गरी कब्जा गरेको छ जब यो अमेरिकी नाकाबन्दी पार गर्दै थियो। यसपछि इरानको संयुक्त सैन्य कमान्डले बदलाको घोषणा गर्यो।
अमेरिका–इजरायलविरुद्ध इरान युद्ध छोटो शान्ति पछि फेरि बढेको छ र अब यसको आठौँ हप्तामा छ। यसले दशकहरुमा सबैभन्दा ठूलो विश्वव्यापी ऊर्जा संकटहरुमध्ये एकलाई निम्त्याएको छ। जसले विश्वभरका देशहरुलाई असर गरिरहेको छ।
खाडीबाट आफ्नो तेलको महत्वपूर्ण हिस्सा आयात गर्ने एसिया र युरोपका देशहरु आपूर्ति अवरोध र उत्पादन कटौतीबाट विशेष गरी प्रभावित छन्। –एजेन्सी
