काठमाडौं । म्युनिख रिले सन् २०२८ सम्ममा विश्वव्यापी रुपमा साइबर अपराधबाट १४ ट्रिलियन अमेरिकी डलरबराबरको नोक्सानी पुग्न सक्ने चेतावनी दिएको छ।
म्युनिख रिको पछिल्लो प्रतिवेदनअनुसार यो नोक्सानीको अनुमानले साइबर अपराध एक प्रणालीगत जोखिम बन्दै गएको देखाउँछ। ‘यसले सम्भावित रुपमा व्यक्तिगत संस्थाहरुलाई मात्र नभई व्यवसाय, महत्वपूर्ण पूर्वाधार र सम्पूर्ण अर्थतन्त्रलाई हानि पुर्याउन सक्छ’, म्युनिख रिले भन्यो, ‘अनुमानित घाटाले बढ्दो डिजिटलाइजेसन, विश्वव्यापी कनेक्टिभिटी र साइबर आपराधिक नेटवर्कहरुको बढ्दो परिष्कारबाट सञ्चालित साइबर आक्रमणहरुको आवृत्ति र गम्भीरता दुवैमा द्रुत वृद्धिलाई प्रतिविम्बित गर्दछ।’
प्रतिवेदनमा रेन्समवेयर, डाटा उल्लंघन, व्यापार ई–मेल सम्झौता र वितरित सेवा अस्वीकार आक्रमणहरुलाई मुख्य खतराका रुपमा सूचीबद्ध गरिएको छ। जसमा साना र मध्यम आकारका उद्यम सबैभन्दा बढी प्रभावित छन्।
प्रतिवेदनले एउटा महत्वपूर्ण सुरक्षा खाडल कायम गरेको उजागर गरेको छ। ‘किनकि धेरैजसो साइबर जोखिम बीमा नगरिएका छन्’, प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘धेरै संस्थाले आक्रमणहरु जटिल र महँगो हुँदै जाँदा पनि आफ्ना कमजोरीहरुलाई कम आँकलन गर्न जारी राख्छन्। यसले व्यवसायहरुलाई वित्तीय क्षतिमात्र नभई सञ्चालन अवरोध र प्रतिष्ठा क्षतिको पनि सामना गर्न बाध्य पार्छ।’
प्रतिवेदनका अनुसार भूराजनीतिक तनाव र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई)जस्ता प्रविधिहरुमा भएको प्रगतिले पनि साइबर खतराको वातावरणलाई परिवर्तन गरिरहेको छ। म्युनिख रिले भन्यो, ‘यी कारकले विभिन्न क्षेत्रलाई असर गर्न सक्ने ठूलास्तरीय अन्तरसम्बन्धित घटनाहरुको सम्भावना बढाइरहेका छन्।’
साइबर अपराध बहुट्रिलियन डलरको खतरामा बढ्दै जाँदा बीमा कम्पनीहरुले संस्थाहरुलाई जोखिम व्यवस्थापन गर्न, लचिलोपन बढाउन र घटनाहरुमा अझ प्रभावकारी रुपमा प्रतिक्रिया दिन मद्दत गर्न प्रमुख भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, सुरक्षा खाडललाई कम गर्न ठूलो जागरुकता, राम्रो जोखिम मूल्यांकन र बीमा कम्पनी, व्यवसाय र सरकारहरुबीचको नजिकको सहकार्य आवश्यक पर्ने म्युनिख रिले सुझाव दिएको छ। –एजेन्सी
