काठमाडौं । मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वले इरानको आवास र बीमा क्षेत्रहरुलाई उल्लेखनीय रुपमा असर गरेको छ। इरानी रेड क्रिसेन्ट सोसाइटीले जारी गरेको नयाँ तथ्यांकअनुसार इरानभरि हालसम्म ९२ हजारभन्दा बढी भवन क्षतिग्रस्त भएका छन्।
रेड क्रिसेन्टको विज्ञप्तिमा ९२ हजार ६६२ प्रभावित इकाइमध्ये ७१ हजार ३५६ आवासीय भवन र २० हजार ३९९ व्यावसायिक भवन क्षतिग्रस्त भएको उल्लेख छ। यसबाहेक आक्रमणले २९० स्वास्थ्य सुविधा र ६०० शैक्षिक संस्थालाई क्षति पुर्याएको छ। एजेन्सीको १७ केन्द्र, ४६ एम्बुलेन्स र तीन राहात हेलिकप्टर पनि क्षतिग्रस्त भएका छन्।
द्वन्द्वले आवासीय भवनहरुमा मात्र नभई अस्पताल, विद्यालय, राहात केन्द्र र ऊर्जा पूर्वाधारमा पनि उल्लेखनीय क्षति पुर्याएको छ। स्थानीय सञ्चार माध्यमका अनुसार केही घना जनसंख्या भएका क्षेत्रहरुमा भएका आक्रमणहरुले धेरै मानिसलाई घरबासविहीन बनेका छन्। यद्यपि, क्षतिको तथ्यांक म्यानुअल रुपमा प्रमाणित गर्न सम्भव थिएन।
इरानमा भवनहरुका लागि आगो र प्राकृतिक प्रकोप बीमा सामान्य छ। यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय बीमा अभ्यासजस्तै धेरैजसो पोलिसीहरुमा ‘युद्ध बहिष्करण खण्ड’ हुन्छ। यसको अर्थ युद्ध वा सशस्त्र द्वन्द्वबाट हुने क्षतिलाई सामान्यतया कभरेजबाट बहिष्कृत गरिन्छ।
यस कारणले गर्दा बीमा कम्पनीहरु हवाई आक्रमण वा क्षेप्यास्त्र आक्रमणबाट क्षतिग्रस्त सम्पत्तिका लागि प्रत्यक्ष क्षतिपूर्ति प्रदान गर्न बाध्य छैनन्। फलस्वरुप प्रभावित व्यक्ति र व्यवसायहरुले महत्वपूर्ण वित्तीय जोखिमको सामना गर्छन्।
बीमा क्षेत्रका विज्ञहरुका अनुसार यदि यो अवस्था लामो समयसम्म रहिरह्यो भने बीमा प्रणालीमा ग्राहकको विश्वास घट्न सक्छ। युद्धसँग सम्बन्धित महत्वपूर्ण क्षतिको अवस्थामा सरकारले सामान्यतया पुनर्निर्माणको जिम्मेवारी लिन्छ। पहिले युद्धकालीन क्षतिलाई सम्बोधन गर्न इरानमा विशेष कोष वा आयोग स्थापना गरिएको थियो। वर्तमान अवस्थामा यस्तै पहलहरु अपेक्षित छन्।
चलिरहेको द्वन्द्वका कारण उद्धार कार्य र कन्सुलर सेवाहरु सीमित गरिएका छन्। सुरक्षा अवस्थाका कारण नागरिकहरुलाई सतर्क रहन सल्लाह दिइन्छ।
बजार विश्लेषकहरुका अनुसार यदि द्वन्द्व लामो समयसम्म जारी रह्यो भने आवास क्षेत्रमा क्षति बढ्न सक्छ र बीमा क्षेत्रमा दबाब बढ्न सक्छ। बढ्दो पुनर्निर्माण लागतले समग्र अर्थतन्त्रमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने सम्भावना छ। – एजेन्सी
