काठमाडौं । सन् २०२५ मा विश्वभर बीमाकृत सम्पत्ति प्राकृतिक प्रकोप क्षतिको ९२ प्रतिशतका लागि डढेलो, गम्भीर संवहनी आँधी (एससीएस) र बाढीजस्ता खतरा जिम्मेवार थिए। जुन १०७ अर्ब डलरबराबर थियो।
यो विश्वव्यापी पुनर्बीमा कम्पनी स्विस रिले तयार गरेको एउटा अध्ययन प्रतिवेदनले देखाएको हो। प्रमुख क्षतिमा लस एन्जलस डढेलोबाट ४० अर्ब डलर र एससीएसबाट ५१ अर्ब डलर समावेश छ।
सन् २०२५ मा प्राकृतिक प्रकोपबाट हुने विश्वव्यापी आर्थिक क्षति २२० अर्ब डलर पुगेको छ। जसमध्ये ४९ प्रतिशत बीमा गरिएको थियो। जुन हालसम्म सबैभन्दा उच्च हो। तैपनि, उदीयमान अर्थतन्त्रहरुमा सुरक्षा अन्तर महत्वपूर्ण रहन्छ।
स्विस रिमा क्याटास्ट्रोफ पेरिल्सका प्रमुख बाल्ज ग्रोलिमुन्काडका अुसार सन् २०२५ मा प्रवृत्तिभन्दा कम क्षतिले आन्तरिक जोखिममा कमीको सट्टा सकारात्मक परिवर्तनलाई प्रतिविम्बित गर्दछ। ‘यदि घाटा दीर्घकालीन स्तरमा फर्कियो भने स् २०२६ मा तिनीहरुको कुल १४८ अर्ब डलर हुन सक्छ र उच्च घाटाको परिदृश्यमा बीमा गरिएको घाटा लगभग ३२० बिलियन पुग्न सक्छ’, उनले भने, ‘जोखिम बढ्दै जाँदा ती जोखिमको पछाडिका चालकहरुलाई बुझ्नु तिनीहरुलाई प्रभावकारी रुपमा व्यवस्थापन गर्न महत्वपूर्ण छ।’
पुनर्बीमा कम्पनीले यो पनि भने कि सन् १९७० देखि विश्वव्यापी रुपमा मौसमसँग सम्बन्धित बीमा गरिएको सम्पत्ति क्षतिमा ८० प्रतिशतभन्दा बढी वृद्धिका लागि दीर्घकालीन जोखिममा वृद्धि जिम्मेवार छ। एसियामा बाढीसँग सम्बन्धित क्षतिले माध्यमिक जोखिम वृद्धिलाई हावी गर्दछ। जब कि उत्तरी अमेरिकाले डढेलो र एससीएसबाट बढ्दो क्षतिको अनुभव गरिरहेको छ। युरोपको क्षति प्रायः एससीएसका कारणले हुन्छ र ओशिनियाले एससीएस र बाढीको संयुक्त प्रभाव अनुभव गर्दछ।
उष्णकटिबन्धीय चक्रवातहरुले औसत वार्षिक क्षतिमा सबैभन्दा बढी योगदान पुर्याउँछन्। तर, एससीएस ऐतिहासिक बीमा गरिएको सम्पत्ति क्षति वृद्धिको मुख्य चालक हो। जुन कुलको ३८ प्रतिशत रहेको छ।
स्विस रिले यो पनि चेतावनी दिए कि बढ्दो जोखिम छिटो क्षति पुर्याइरहेका छन्। यी जोखिममा उत्तरी अमेरिकामा लामो आगोको मौसम र वर्षाको ढाँचामा परिवर्तनका साथै युरोपमा आँधीका विशेषताहरु परिवर्तन समावेश छन्।
स्विस रि संस्थानका प्रमुख अर्थशास्त्री जेरोम जिन हेगेलीका अनुसार लामो अवधिदेखि क्षति बढ्दै गइरहेको छ। ‘किनकि क्षतिको ठाउँमा धेरै मूल्यवान सम्पत्तिहरु निर्माण भइरहेका छन् र तिनीहरुलाई पुनर्निर्माण गर्ने लागत बढ्दै गइरहेको छ’ उनले भने, ‘केही क्षेत्र र खतराका लागि जोखिम छिटो बढिरहेका छन्। राम्रोसँग डिजाइन गरिएको अनुकूलन र जोखिम न्यूनीकरण उपाय बीमा व्यवहार्यता कायम राख्न, कभरेज किफायती राख्न र सुरक्षा खाडललाई सम्बोधन गर्न आवश्यक छन्।’ –एजेन्सी
