काठमाडौं । चीन अमेरिकापछि विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र हो। तर, यसले धेरै वर्षदेखि डिफ्लेसनको सामना गरिरहेको छ।
डिफ्लेसनले सामान र सेवाको मूल्यमा आएको गिरावटलाई जनाउँछ। यसको अर्थ चिनियाँ कम्पनीहरुले मागले अनुमति दिनेभन्दा बढी सामान उत्पादन गरिरहेका छन्। जसले गर्दा उनीहरुलाई कम मूल्यमा सामान बेच्न बाध्य पारिएको छ।
आर्थिक वर्ष २०२५ को चौथो त्रैमासिकमा जीडीपी डिफ्लेटर ०.०७ प्रतिशतले घट्यो। यो देशभर मूल्यहरुको मापन हो। चीनमा डिफ्लेसन चाँडै रोकिने कुनै संकेत देखाउँदैन।
जीडीपी डिफ्लेटर लगातार ११ औँ त्रैमासिकमा घटेको छ। जुन कम्तीमा ३० वर्षमा सबैभन्दा लामो डिफ्लेसन अवधि हो।
सन् २००८ को वित्तीय संकटको समयमा चीनमा डिफ्लेसन केवल दुई त्रैमासिकसम्म रह्यो। जनवरीमा चीनमा उत्पादक मूल्य १.४ प्रतिशतले घट्यो। जुन फ्याक्ट्री डिफ्लेसनमा लगातार ४० औँ महिनाको गिरावट हो।
चीनमा सम्पत्ति बजारमा देखिएको संकटका कारण उपभोक्ता माग पहिले नै उल्लेखनीय रुपमा कमजोर छ। धेरै विज्ञहरू भन्छन्, ‘चीन मन्दीमा फसेको छ।’
विश्वका लागि चिन्ताजनक
चीनमा डिफ्लेसन लामो समयसम्म रहने अपेक्षा गरिएको छ। सामान्यतया अर्थतन्त्रमा कोष र ऋणको आपूर्तिमा गिरावट आउँदा डिफ्लेसन हुन्छ। यसले चीनको अर्थतन्त्र जापानजस्तै स्थिर हुन सक्ने डर पैदा गर्छ। जापानको अर्थतन्त्र एक समय तीव्र गतिमा बढिरहेको थियो र अमेरिकालाई पनि उछिनेको अपेक्षा गरिएको थियो। यद्यपि, सन् १९९० को दशकमा जापानको अर्थतन्त्रमा डिफ्लेसन स्थिर भयो।
यही कारणले गर्दा चीनमा डिफ्लेसन सम्पूर्ण विश्वका लागि चिन्ताको विषय छ। किनकि चीन विगत केही दशकदेखि विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको इन्जिन रहेको छ। –एजेन्सी
