काठमाडौं । आधुनिक प्रविधिले मानिसको जीवनलाई यस्तो विन्दुमा रुपान्तरण गरेको छ। जहाँ लगभग हरेक सेवा जुनसुकै समयमा उपलब्ध हुन्छ। यो परिवर्तनले बीमा क्षेत्रलाई पनि असर गरिरहेको छ। त्यसकारण नयाँ पुस्ताले प्रश्न गर्नु स्वाभाविक हो– ‘जब सबै कुरा अनलाइन सजिलै उपलब्ध हुन्छ, के आज बीमा अभिकर्ताको भूमिका साँच्चै आवश्यक छ ?’
प्रविधिको द्रुत गतिमात्र नभएर ठूला विज्ञापन अभियानले पनि मानिसलाई विश्वास दिलाउन खोज्छन् कि बीमा किन्नु अनलाइन टिकट बुक गर्नु जत्तिकै सजिलो छ। तर, वास्तविकता फरक छ। बीमा एउटा वित्तीय सुरक्षा हो। जसले असंख्य कानुनी जोखिम, वित्तीय दायित्व र व्यक्तिगत परिस्थितिमा निर्भर हुने निर्णयहरु लुकाउँछ। यो जटिल संरचना औसत उपभोक्तालाई बुझ्न गाह्रो छ र यो त्यही हो, जहाँ एक कुशल बीमा अभिकर्ताको महत्व स्पष्ट हुन्छ।
स्वतन्त्र बीमा एजेन्सीहरुले ग्राहकलाई यसरी प्रतिनिधित्व गर्छन् कि अनलाइन प्लेटफर्महरुले कहिल्यै सक्दैनन्। उनीहरुले विभिन्न कम्पनीबाट बीमा पोलिसीहरुको विश्लेषण गर्छन् र ग्राहकका लागि सबैभन्दा उपयुक्त सुरक्षा चयन गर्छन्। धेरै बीमा कम्पनीले ग्राहकलाई सीधै पोलिसी बेच्दैनन्। बरु एजेन्सीहरुमार्फत सेवाहरु प्रदान गर्छन्।
फलस्वरुप केही पोलिसीहरुमात्र अनलाइन प्रदर्शित भए पनि अभिकर्ताले फराकिलो र थप प्रतिस्पर्धी छनौट प्रदान गर्दछ। बीमा अभिकर्ताको काम केवल मूल्य उद्धृत गर्नुमात्रै नभएर अन्य महत्वपूर्ण कुरा पनि हुन्छन्। उनीहरु जोखिमहरुको विश्लेषण गर्छन्, पोलिसीका सर्तहरु व्याख्या गर्छन् र ग्राहकलाई नोक्सानको वित्तीय प्रभाव व्याख्या गर्छन्।
धेरै अवस्थामा सस्ता पोलिसीको प्रलोभनले मानिसहरुलाई त्यस्तो पोलिसी छनौट गर्न प्रेरित गर्छ, जसले उनीहरुलाई वास्तवमै आवश्यक सुरक्षा प्रदान गर्दैन। बीमा कानुनी वा कभरेज सीमाहरु औसत खरिददारलाई अस्पष्ट लाग्न सक्छ। तर, एक कुशल अभिकर्तासँग तिनीहरुलाई व्याख्या गर्ने र वास्तविक जोखिमहरुका बारेमा चेतावनी दिने क्षमता हुन्छ।
परिवर्तनशील जीवन परिस्थितिले बीमाको प्रकार पनि परिवर्तन गर्छ। नयाँ घर किन्ने, करिअर परिवर्तन गर्ने, सम्पत्ति बढाउने, पारिवारिक जिम्मेवारीहरु बढाउने र स्वयंसेवी संस्थामा सामेल हुनेजस्ता घटनाले जोखिमको मात्रा परिवर्तन गर्न सक्छन्। डिजिटल प्लेटफर्मले यी मानव चरहरुको सूक्ष्मताहरु कब्जा गर्न सक्दैनन्। एल्गोरिदमहरुले विशिष्ट डाटा पढ्छन् र परिणामहरु प्रदान गर्छन्। तर, परिस्थितिको अन्तर्निहित प्रभावको विश्लेषण गर्न सक्दैनन्।
अर्कोतर्फ अभिकर्ताले भविष्यका जोखिमहरु कसरी प्रकट हुन सक्छन् भनेर भविष्यवाणी गर्न वास्तविक विश्व अनुभव प्रयोग गर्दछन्।
बीमा दाबी वा क्षतिपूर्ति प्रक्रियामा अभिकर्ताको भूमिका पनि महत्वपूर्ण हुन्छ। दुर्घटना वा क्षतिको समयमा मानिसहरु पहिले नै तनावमा हुन्छन्। अनलाइन च्याटबोट वा ग्राहक सेवा लाइनमा पर्खिनुले परिस्थितिलाई अझ कठिन बनाउन सक्छ। यसविपरीत अभिकर्ताले कसरी दाबी दर्ता गर्ने, कुन कागजातहरु आवश्यक छन् र क्षतिपूर्ति प्रक्रिया कसरी अगाडि बढ्नेछ भन्ने कुरामा द्रुत रुपमा समन्वय र मद्दत गर्दछन्।
धेरै मानिस सोच्छन् कि अनलाइन बीमाले समय बचत गर्छ। तर, उनीहरु प्रायः यो महसुस गर्दैनन् कि यी प्लेटफर्मले सामान्यतया विशिष्ट कम्पनीहरुबाट मात्र पोलिसी प्रदर्शन गर्छन्। त्यसपछि ग्राहकले उनीहरुलाई उपलब्ध विकल्पले सम्पूर्ण बजारलाई प्रतिविम्बित गर्छन् भन्ने अनुमान गर्छन्। जुन सत्य होइन। प्रतिस्पर्धा बिना उत्तम मूल्य वा उत्तम कभरेज प्राप्त गर्ने सम्भावना घट्छ।
विश्लेषकहरुका अनुसार प्रविधि जतिसुकै अगाडि बढे पनि बीमा क्षेत्रमा मानव अनुभव, दृष्टिकोण र निर्णयमा आधारित सल्लाह महत्वपूर्ण रहन्छ। एल्गोरिदमहरुले डाटा पढ्न सक्छन् तर तिनीहरुले व्यक्तिको जीवन चरण, परिवर्तन, भावना र जोखिमको साँच्चै भविष्यवाणी गर्न सक्दैनन्। त्यसकारण बीमा अभिकर्ता विगतको अवशेषमात्र नभएर एक सल्लाहकार पनि हुन्। जसले मानिसको वित्तीय सुरक्षाको जग बलियो बनाउँछन्।
डिजिटल सुविधा निश्चित रुपमा समयको आवश्यकता हो। तर, सुरक्षा मामिलामा लापरवाह निर्णयहरुले प्रायः ठूला समस्या निम्त्याउँछ। त्यसकारण विज्ञहरु विश्वास गर्छन् कि प्रविधिको फाइदाहरुको बाबजुद बीमा अभिकर्ताको सल्लाह लिनु अझै पनि महत्वपूर्ण छ। जसरी सावधानी जीवनको कठिन जोखिमहरुविरुद्ध सबैभन्दा ठूलो सुरक्षा हो। त्यसरी नै भविष्यमा आफ्नो छेऊमा एक कुशल अभिकर्ता हुनु सबैभन्दा राम्रो र तार्किक निर्णय हुन सक्छ।
