काठमाडौं । स्मार्टफोन चार्जिङका बारेमा धेरै मिथकहरु फैलिरहन्छन्। जस्तै रातभर फोन प्लग इन गरेर सुत्नु, फोनको ब्याट्री शून्य प्रतिशतमा झर्न दिनु वा बारम्बार १०० प्रतिशतसम्म चार्ज गर्नु। यहाँ तपाइँले जान्नुपर्ने केही तथ्य छन्।
यी फोन चार्ज गर्ने बानीहरु सामान्य देखिए पनि तपाइँको उपकरणको ब्याट्रीका लागि हानिकारक हुन सक्छन्। विज्ञहरु र अनुसन्धानहरुले देखाउँछन् कि केही आधारभूत नियम बुझेरमात्र तपाइँ आफ्नो ब्याट्रीको जीवन र सुरक्षा दुवैलाई सुरक्षित गर्न सक्नुहुन्छ।
पहिले बुझ्नुहोस् कि धेरैजसो आधुनिक स्मार्टफोन ब्याट्रीहरु लिथियम–आयन हुन्। वैज्ञानिक रुपमा लिथियम–आयन ब्याट्रीलाई पूर्ण रुपमा पानी निकाल्नु वा बारम्बार पूर्ण क्षमतामा चार्ज गर्नु राम्रो विचार होइन।
विज्ञहरुका अनुसार पूर्ण रुपमा पानी निकाल्नु वा ब्याट्रीलाई शून्य प्रतिशतमा ल्याउनुले यसको आयु छोटो बनाउँछ। त्यसैले छोटो चार्जिङ चक्र प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ। धेरै मानिस आफ्नो फोनको ब्याट्री पूर्ण रुपमा पानी निकाल्न पर्खिन्छन्।
अक्सर भनिन्छ कि १०० प्रतिशतमा चार्ज गर्दा ब्याट्रीलाई क्षति पुग्छ। केही प्रयोगले देखाएका छन् कि ब्याट्रीलाई बारम्बार उच्च भोल्टेज अवस्थामा राख्नु, अर्थात् लामो समयसम्म १०० प्रतिशतमा राख्नुले दीर्घकालीन क्षति निम्त्याउन सक्छ।
ब्याट्रीलाई ८० प्रतिशतमा सीमित गर्नु ब्याट्रीको आयुका लागि राम्रो मानिन्छ। तर, आजका स्मार्टफोनहरुमा यो क्षतिलाई कम गर्ने उन्नत ब्याट्री व्यवस्थापन प्रणालीहरु छन्। तैपनि, दैनिक आधारमा धेरैजसो समय आफ्नो फोनलाई २० प्रतिशत र ८० प्रतिशतबीचमा राख्ने प्रयास गर्नुहोस्।
छिटो चार्ज गर्ने बारेमा पनि धेरै बहस छ। केही अध्ययनले सुझाव दिन्छन् कि धेरै छिटो चार्ज गर्नाले ब्याट्रीमा तनाव पर्छ र यसको आयु घटाउन सक्छ। यद्यपि, राम्रो गुणस्तरका चार्जर र स्मार्ट ब्याट्री व्यवस्थापन प्रणालीले यो क्षतिलाई धेरै हदसम्म रोक्छन्। अर्थात्, यदि तपाइँ मौलिक वा प्रमाणित चार्जर प्रयोग गर्दै हुनुहुन्छ भने छिटो चार्ज गर्नाले महत्वपूर्ण क्षति हुँदैन।
अब सबैभन्दा सामान्य र खतरनाक गल्तीका बारेमा कुरा गरौँ। गेमिङ गर्दा वा भिडियो हेर्दा वा ओछ्यानमा सुतेर चार्ज गर्दा फोन धेरै तातो हुन सक्छ। यसले ब्याट्रीलाई क्षतिमात्र नपुर्याएर आगलागीको जोखिम पनि बढाउँछ। त्यसैले चार्ज गर्दा आफ्नो फोनलाई चिसो र खुला ठाउँमा राख्नुहोस्।
धेरै मानिसहरुले गर्ने अर्को गल्ती भनेको नक्कली वा स्थानीय चार्जरहरु प्रयोग गर्नु हो। यी चार्जरहरुले न त भोल्टेजलाई राम्ररी नियमन गर्छन् न त सुरक्षा सर्किटहरु नै हुन्छन्। यसले फोनको ब्याट्रीलाई क्षतिमात्र नपुर्याउने भएर विद्युतीय सर्ट सर्किटको जोखिम पनि बढाउँछ।
त्यसो भए यस्तो अवस्थामा तपाइँले के गर्नुपर्छ ? सम्भव भएसम्म आफ्नो फोनलाई ८० प्रतिशतमा चार्ज हुनबाट हटाउनुहोस्। यसलाई ० प्रतिशतमा खेर जानबाट जोगाउनुहोस्। मूल चार्जर प्रयोग गर्नुहोस् र अत्यधिक तातो हुनबाट रोक्न चार्ज गर्दा आफ्नो फोनको प्रयोग कम गर्नुहोस्। यी साना परिवर्तनले तपाइँको ब्याट्रीको आयु बढाउनेछन् र सुरक्षा जोखिम कम गर्नेछन्।
