काठमाडौं । दीपावली प्रकाशको पर्व हो, र उत्सवहरूमा प्रायः मैनबत्तीहरू, तेल बत्तीहरू (दियो), पटक्का आतिशबाजी र परिवार र साथीहरूको लागि मिठो मिठो पकवान पकाउने र सपरिवार एकसाथ रमाइलो गर्ने काम हुन्छ।
तिहारको समयमा मौसमले आनन्द, न्यानोपन र एकताको भावना पनि जगाउँछ।
हामीले तिहारको महोत्सवमा आफूलाइ सुम्पिएका बेला महानगरपालिकाको अग्नी नियन्त्रण दलले चाडपर्वका बेला आगलागी हुन नदिन सावधानी अपनाउन सुझाव दिइरहेको छ।
परम्परालाई अग्नी सुरक्षा जागरूकतासँग जोडेर, हामीले सबै सही र सावधानीपूर्वक गर्दा यो उत्सव सुरक्षित र अविष्मरणीय बनाउन सक्छाैं।
उत्सवको समर्थनमा, यस वर्ष कसरी सुरक्षित रहेर तिहार बनाउने भन्ने बारे केही शीर्ष सुझावहरू ल्याएका छाैं:
एलइडी ब्याट्रीबाट चल्ने दियो बत्तीहरू धेरै प्रभावकारी, पुन: प्रयोग गर्न सकिने, धेरै रंगहरूमा पाइन्छन् र मैनबत्तीहरूको सट्टा प्रयोग गर्न सकिन्छ। यसले आगो सल्किनबाट जोगाउन, केटाकेटीहरूलाई सुरक्षित राख्छ।
यदि तपाई मैनबत्ती वा तेल बत्तीहरू बाल्नुहुन्छ भने, तिनीहरूलाई कहिल्यै पनि ध्यान दिनुहोस् । कोठाबाट बाहिर निस्कँदा वा घरबाहिर तिहारको झिलिमिली हेर्न सपरिवार निस्किंदा, मन्दीर दर्शन गर्न जाँदा मैनबत्तीहरू निभाउनुहोस् । वा मैनबत्ती बाल्दै परेपनि पानी भरिएको फराकिलो भाँडोमा मैनबत्ति पानीभन्दा माथि कुनै भाँडोमा अडिने गरी राख्नुहोस् र मैनबत्ती झरि हाले पनि पानीमै झरेर निभ्ने गरी झरोस् भन्ने हिसाबले राख्नुहोस् ।
मैनबत्ती वा दियो बाल्दा पर्दा वा आगो सहजै टिप्ने कुनै सजावटको नजिक छैनन् ।
धेरै मैनबत्तीहरू एकसाथ नजिक नजिकै नबाल्नुहोस्, किनकि यसले ज्वाला सल्काउन सक्छ। मैनबत्तीहरू वा दियो बालिसकेपछि हातले छुने वा सार्ने नगर्नुहोस्।
सलाई र लाइटरहरूलाई साना बच्चाहरूको पहुँचबाट टाढा राख्नुहोस् र सलाई वा लाइटरहरूसँग कहिल्यै नखेल्नुहोस्।
सुरक्षित निकासः
आगो लागी हाले पनि घरका सबैजना उम्किने बाटोहरू र आपतकालीन अवस्थामा के गर्ने भन्ने बारे सचेत छन् भनी सुनिश्चित गर्नुहोस्।
आफ्नो घरको झ्याल ढोका खुल्ला राखेर आगो लागी हाले धुवाँले घर कोठा भरिन नपाओस् भन्ने हिसाबले व्यवस्था मिलाउनुहोस्।
पकवान पकाउँदाको सावधानीः
परिकारहरू पकाउँदा वा मैनबत्तीहरू बाल्दा अतिरिक्त सावधानी अपनाउनु पर्छ। किनकि परम्परागत पहिरनहरू धेरै ज्वलनशील हुन सक्छन् र यस समयमा हेरचाह नगरिएमा वा बच्चाहरूको हकमा अभिभावकले सुपरिवेक्षण नगरेमा कुनै अप्रत्याशित चोटपटक लाग्न सक्छ।
कृपया खाना पकाउँदा खुकुलो लुगा लगाइरहनुभएको छ भने सावधान रहनुहोस् किनकि यसले सजिलै आगो टिप्न सक्छ, कहिलेकाहीँ तपाईले थाहा नपाउँदै आगो सल्कि सकेको हुन्छ। त्यसैले खानेकुरा पकाउँदा पर्वका बेला भान्सामा एक्लै नपकाउनुहोस् ।
पकाउने कामलाई ध्यान नदिई नछोड्नुहोस् र साना बच्चाहरूलाई तपाईले खाना पकाउने ठाउँबाट टाढा राख्नुहोस्।
आतिशबाजीका क्रममा सावधानीः
तिहारको बेला आतिशबाजी गरेर रमाइलो गर्ने प्रचलन पनि बढेको छ। तिहारमा आगलागी र अकल्पनीय दुर्घटनाको कारण पनि यहि भइदिन्छ। खासगरी केटाकेटीहरू आतिशबाजीको आनन्द लिन खोज्दा असुरक्षितरूपमा पटका पड्काउने, गमला वा झुरझुरे बाल्ने काममा अघि सर्छन्। अभिभावकको सुपरिवेक्षण बिना यस्तो काम गर्दा आगोको जोखिम वा विष्फोटको जोखिममा पर्ने खतरा हुन्छ।
केटाकेटीले रहर गरि हाले भने पनि अभिभावकको निगरानीमा मात्र यस्तो गतिविधिका लागि स्वीकृति दिनुपर्छ। साथै झुरझुरे बाल्दा एक छिनसम्म झुरझुरेको सम्पर्कमा आगो ल्याउनुपर्ने भएकाले झुरझुरे बाल्ने काम अभिभावकले गर्ने र झुरझुरे बलि सकेपछि मात्र बालबालिकाको हातमा सुम्पन्ने गर्दा सुरक्षित हुन्छ।
साथै पटका पड्काउनका लागि पूजाको सिन्के धुप(अगरबत्ती) सल्काएर त्यसकै साहाराले सल्काउँदा तुलनात्मकरूपमा सुरक्षित हुन्छ। सिन्के धुपको सिन्का लामो हुने भएकाले पटकाभन्दा थोरै भएपनि दुरीमा रहेर सल्काउन मद्दत गर्छ। यद्दपी तिहारमा विष्फोटकहरूको प्रयोग नगर्नु नै सर्वोत्तम उपाय हो।
“हामी तपाईहरू सबैको सुरक्षित र हर्षोल्लासपूर्ण दीपावली होस् र तिहारको हर उत्सवको भरपूर आनन्द लिनुहोस् भन्ने कामना गर्दछाैँ।
