काठमाडौं । रुसका विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले नेटो र युरोपेली संघमाथि युक्रेनलाई समर्थन गरेर रुसविरुद्ध ‘वास्तविक युद्ध’ चलाएको आरोप लगाएपछि रुस–नेटो तनाव इतिहासकै सबैभन्दा जोखिमपूर्ण मोडमा पुगेको छ। यो कूटनीतिक तिक्तताले भूराजनीतिक संकटलाई मात्र नभएर विश्वव्यापी आर्थिक संघर्षको अनिश्चित भविष्यलाई पनि दर्शाउँछ।
सैन्य र शक्तिको खेल
सैन्य मोर्चामा रुसले युक्रेनको २०% भूभागमा कब्जा जमाए पनि उसको प्रगति सन् २०२२ को अन्त्यदेखि सुस्त रहेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसलाई ‘कागजी बाघ’ भन्दै युक्रेनलाई सैन्य सहयोग जारी राख्न दबाब दिएका छन्। जसले पश्चिमको आत्मविश्वास झल्काउँछ। तर, रुसले बारम्बार नेटो सदस्यहरुको वायुक्षेत्र उल्लंघन गरेर प्रत्यक्ष रुपमा गठबन्धनलाई चुनौती दिइरहेको छ।
नेटोले सामूहिक रक्षाको प्रतिबद्धता जनाउन इस्टर्न सेन्ट्रीजस्ता कार्यक्रम सुरु गरेर शक्ति प्रदर्शन गरेको छ। जसले दुई पक्षबीच प्रत्यक्ष सैन्य भिडन्तको जोखिम बढाएको छ।
आर्थिक जोखिम र भविष्यको आँकलन
युक्रेनमा जारी लामो संघर्षले रुसको आर्थिक स्रोत माथि ठूलो क्षति पुर्याएको छ। युद्धको निरन्तरता र पश्चिमी राष्ट्रहरुले युक्रेनलाई उपलब्ध गराउने वित्तीय सहयोग को निरन्तरताले रुसलाई झन् कमजोर बनाउँदै जाने निश्चित छ।
यो भूराजनीतिक अस्थिरताले विश्वव्यापी ऊर्जा बजार र आपूर्ति शृंखलामा नकारात्मक प्रभाव जारी राख्ने अनुमान गरिएको छ। जबसम्म नेटो र रुस दुवैले आफ्नो अडानमा लचिलोपन देखाउँदैनन् तबसम्म विश्वव्यापी अनिश्चितता र आर्थिक संकट गहिरिने खतरा छ।
