काठमाडौं । भारतको दिल्लीमा आज जुलाई १ तारिखदेखि पुराना गाडी इन्धन भर्न नपाउने नियम लागू भएको छ। दिल्लीमा प्रदूषण कम गर्न वायु गुणस्तर व्यवस्थापन आयोग (सीएक्यूएम)ले यो नियम लागू गरेको हो।
सीएक्यूएमको निर्णयअनुसार आजदेखि दिल्लीमा १० वर्ष पुरानो डिजेल र १५ वर्ष पुरानो पेट्रोल गाडीले पेट्रोल पम्पमा इन्धन पाउने छैनन्। यो नियम गर्नका लागि दिल्लीका सबै पेट्रोल पम्पमा स्वचालित नम्बर प्लेट पहिचान (एएनपीआर) क्यामेराहरु जडान गरिएको छ। यसले पुराना सवारीसाधन पहिचान गर्नेछ। यसका साथै सीएक्यूएमले दिल्लीसँग जोडिएका केही अन्य जिल्लामा पनि यसलाई लागू गर्ने योजना बनाएको छ।
यो नियम दिल्लीवरपरका ५ जिल्ला गुरुग्राम, फरिदाबाद, गाजियाबाद, गौतम बुद्ध नगर र सोनीपतमा पनि लागू हुनेछ। यो नियम यी जिल्लामा नोभेम्बर १ देखि लागू हुनेछ। यसका लागि एएनपीआर क्यामेरा जडान गर्ने काम अक्टोबर ३१ सम्ममा पूरा गर्नुपर्नेछ।
एनसीआरका बाँकी जिल्लालाई क्यामेरा जडान गर्न सन् २०२६ मार्च ३१ सम्मको समय दिइएको छ। आगामी वर्ष अप्रिल १ देखि पुराना सवारीसाधनले त्यहाँ इन्धन पाउने छैनन्।
सीएक्यूएम दिल्लीको हावा स्वच्छ होस् भन्ने चाहन्छ। त्यसैले यसले दिल्ली सरकारलाई यो आदेश दिएको हो।
सीएक्यूएमको आदेशमा यी क्यामेराहरुलाई सवारीसाधनको डाटाबेसमा जोडिने उल्लेख छ। यसले पुराना सवारीसाधन र प्रदूषण प्रमाणपत्र बिनाका सवारीसाधन पहिचान गर्न मद्दत गर्नेछ। आयोगले पेट्रोल पम्पहरुले तोकिएको मितिदेखि त्यस्ता सवारीसाधनमा इन्धन भर्न अस्वीकार गर्नुपर्ने जनाएको छ। साथै, अधिकारीहरुले सवारीसाधन स्क्र्यापिङ नियमअन्तर्गत कारबाही गर्नुपर्छ।
सीएक्यूएमले सडकमा पुराना सवारीसाधन पत्ता लगाउन ट्राफिक अनुगमन प्रणाली र नियन्त्रण कक्षहरु प्रयोग गर्नुपर्ने पनि जनाएको छ। १० वर्ष पुरानो दर्ता भएका डिजेल सवारीसाधन र १५ वर्ष पुरानो दर्ता भएका पेट्रोल सवारीसाधनलाई इन्ड अफ लाइफ (ईओएल) सवारीसाधन भनिन्छ।
ईओएल सवारीसाधनविरुद्ध कडा कारबाही गर्ने यो निर्णय दिल्लीमा प्रदूषण कम गर्ने प्रयास हो। यसले दिल्लीको हावाको गुणस्तरमा सुधार आउने आशा गरिएको छ।
