काठमाडौ। नेपालमा बीमा गर्न जति सजिलो छ, दाबी भुक्तानी लिन त्यति नै गारो छ । बीमा गर्न सहज मान्ने कम्पनीको कर्मचारी भुक्तानी दिने बेला विभिन्न झन्झट लगाउँछन् आम गुनासो सहि भएको तथ्याकंले देखाएको छ ।
गत आर्थिक बर्ष २०७४/७५ को अन्त्यसम्ममा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरुले दाबी बापत गरेको व्यवस्था ७ अर्ब रहेको छ । यो रकम अघिल्लो आवको तुलनामा २२ प्रतिशतले बढी हो । कम्पनीहरुले भुक्तानी गर्न आनाकानी गर्ने हुनाले भुक्तानी बापतको व्यवस्था रकम बढेको हो ।
बीमा कम्पनीहरुले दाबी भुक्तानी नगरेमा ११५ प्रतिशत प्रोभिजन राख्नुपर्ने व्यवस्था छ । त्यसैले यदि कम्पनीहरुले बास्तविक दाबी र भुक्तानी हुन बाँकी रहेको रकम देखाउँने हो भने ११५ प्रतिशत व्यवस्था गर्दा कम्पनीको नाफा कम हुन्छ । तर, कम्पनीहरुले दाबी रकम कम देखाएर थोरै प्रोभिजन गर्ने गरको बिमकहरु नै बताउँछन् ।
बीमा विनियमावली २०४९ को दफा ३२ अनुसार कुनै दुर्घटना भएको जानकारी पाउने वित्तिकै विमकले सर्भेयर खटाउनु पर्नेछ । सर्भेयरले आवश्यक जाँचबुझ गरी १५ दिनभित्र विमकको दायित्वको निर्धारण गरी त्यसको विस्तृत विवरण समेतको प्रतिवदन विमक समझ पेश गर्नुपर्छ । सर्भेयरले विमकसमझ प्रतिवेदन पेश गरेको साधारणतया ३५ दिनभित्र विमकले दायित्व ठहर गरी विमितलाई निर्जींवन बीमाको दाबी भुक्तानी गर्नुपर्छ ।
समितिको तथ्यांक अनुसार गत आवको अन्त्यसम्ममा नेशनल इन्स्योरेन्स र प्रिमियर इन्स्योरेन्स कम्पनीमा भुक्तानी हुन बाँकी रकम धेरै छ । तर, गत आवमा युनाईटेड इन्स्योरेन्स र सगरमाथा इन्स्योरेन्सले कम्पनीले भुक्तानी गर्न बाँकी रकम घटाएका छन् ।
अघिल्लो आवको तुलनामा गत आवमा युनाईटेड इन्स्यारेन्सको भुक्तानी गर्न बाँकी रकम करिब ५२ प्रतिशतले घटेको छ । गत आवसम्ममा कम्पनीले भुक्तानी गर्न बाँकी रकम २१ करोड २१ लाख रुपैयाँ बाँकी रहेको छ । त्यस्तै सगरमाथा इन्स्योरेन्स कम्पनीले भने करिब ४६ प्रतिशतले घटाएको छ । गत आवसम्ममा कम्पनीले भु्क्तानी गर्न बाँकी रकम ५५ करोड ४ लाख रुपैयाँ बाँकी रहेको छ ।
